Παναγία,η μητέρα όλων η πύλη των ουρανών

«Η Παναγία είναι η ισχυρότερη πρέσβηρα του κόσμου, είναι η Πύλη για τη σωτηρία μας, το κλειδί αυτής της Πύλης είναι η μετάνοια. η Παναγία μας δίνει το θάρρος να σταθούμε μπροστά στο Θεό, μας δίνει τη στολή να σταθούμε μπροστά στο Θεό. Η Παναγία είναι αυτή που μεσολαβεί για να ενωθούμε με το Θεό, μας βοηθά να αγαπήσουμε το Θεό. Μόνο όποιος αγαπά την Παναγία μπορεί να αγαπά το Θεό. Μονο αν αγαπήσουμε τη διάκονο του Θεού, αν αγαπήσουμε τους χαιρετισμούς που πρέπει να μάθουμε απέξω, όπως η μητέρα μου και η γιαγιά μου έλεγαν στο δρόμο όταν πήγαιναν στα χωράφια, μπορούμε να απολαύσουμε την μετάνοια, να απολαύσουμε την Παναγία και μετά μας επισκέπτεται ο Χριστός.
»Μόνο αγαπώντας την Παναγία και έχοντας καθημερινή, κάθε λεπτό σχέση με την Παναγία μπορούμε να ενωθούμε με το Θεό. Αν αγαπήσουμε τις προσευχές, τους χαιρετισμούς της Παναγίας μπορούμε να λάβουμε Χάρη να ενωθούμε με το Θεό. Η Παναγία μεσολαβεί για να ενωθούμε με το Θεό, είναι η πύλη της σωτηρίας μας, η σκέπη του κόσμου. Η Παναγία έσβησε όλες τις απολαύσεις για να έχει μια απόλαυση του Υιού και Θεού Της. Συνδεόμενοι, προσευχόμενοι στην Παναγία, συνδεόμαστε με τον Υιό και Θεό Της, φθάνουμε στη θέωση. Η Παναγία μας δίνει τη Χάρη, μας αλλάζει τους λογισμούς, μας γλυκαίνει την ύπαρξη.
»Η Παναγία είναι πάντα στο Ιερό Βήμα, είναι η Πλατυτέρα των Ουρανών, παρακολουθεί κάθε Θεία Λειτουργία, ανοίγει τους Ουρανούς για να ανέβει το αναστημένο Σώμα και Αίμα του Χριστού και δέχεται ο Άγιος Πατέρας, αφού πρώτα το Άγιο Πνεύμα κατήλθε και μετέβαλε τον άρτο και τον οίνο σε Σώμα και Αίμα του Χριστού, για να μπορούμε κι εμείς να τρέφουμε την ψυχή μας.
»Η Παναγία είναι η Μητέρα του Φωτός, όταν η ψυχή μας χωρισθεί από το σώμα μας κι αρχίσει η ανάβασή μας για να περάσει η ψυχή μας την πρώτη κρίση, όλες οι ψυχές κατευθύνονται κι έλκονται από ένα Φως, που είναι το Φως της Θεοτόκου. Για να περάσουμε και να φθάσουμε στο Μέγα Φως τον Ιησού Χριστό και να κριθούμε προσωρινά θα πρέπει να περάσουμε από το Φως της Θεοτόκου.

»Για την Παναγία να έχουμε μεγάλα αιτήματα, όχι τα καθημερινά, να ζητούμε να μας βοηθήσει να υπερνικήσουμε τα πάθη μας. Ιδίως για τις σαρκικές επιθυμίες η ειδικότερη είναι η Παναγία, διαβάζοντας την παράκληση ή τους χαιρετισμούς Της κάθε ημέρα, αποκτούμε σχέση με την Παναγία. Η Παναγία είναι ο ανώτερος ιατρός για όλα, αρκεί με ταπεινό φρόνημα να Της μιλήσουμε, να αποκτήσουμε σχέση μαζί Της διαβάζοντας τους χαιρετισμούς»

(Επίσκοπος Μόρφου Νεόφυτος).

Χωρίς προσευχή είναι αδύνατον να βρούμε τον Θεό.

Όταν σε κάποιον μπει μια επιθυμία, από την ώρα εκείνη δεν μπορεί να ησυχάσει. Αφήνει τον Θεό και ασχολείται με την επιθυμία του. Μπορεί η επιθυμία να είναι και “πνευματική”, όμως παραμένει εμπόδιο για να ενωθεί με τον Θεό.
Επιθυμεί κάποιος να γίνει μοναχός. Και αυτή η επιθυμία του τον κάνει να ψάχνει μοναστήρια, γέροντες. Δεν έχει ησυχία. Φαινομενικά ασχολείται με κάτι το σωτήριο και πνευματικό, όμως τελικά απομακρύνεται από τον Θεό. Δεν ασχολείται με τον Θεό, αλλά με το πώς και πού και πότε θα γίνει μοναχός.
Φανταστείτε λοιπόν πόσο επιβλαβές στην πνευματική μας προκοπή είναι όταν αφήνουμε τον Θεό και ασχολούμαστε με κοσμικές επιθυμίες και εμπαθείς πόθους μας. Βγάζουμε τον Θεό από το κέντρο της ζωής μας και βάζουμε στο κέντρο της καρδιάς μας την διατροφή μας, τα ρούχα μας, πότε θα παντρευτούμε, το χτένισμά μας, το αμάξι μας, το σκυλάκι μας, τον τραπεζικό μας λογαριασμό, την παρέα μας, το κινητό μας.
Αφήνουμε την προσευχή, αφήνουμε την άμεση κοινωνία μας με τον Θεό και τρέχουμε σε εξωκκλήσια για να ανάψουμε τα καντήλια. Ασχολούμαστε με τα καντήλια και όχι με τον Θεό. Και καμαρώνουμε που πήγαμε και ανάψαμε τα καντήλια, ενώ ο νους μας έμενε μακρυά από τον Θεό.
Εμείς οι ιερείς ασχολούμαστε με τις στολές και στους σταυρούς, με τα μαλλιά και τα γένια μας και αφήνουμε τον Θεό στην άκρη. Πώς ξεγελιόμαστε έτσι; Ακόμα και τώρα ξεγελιέμαι, και προσπαθώ να γράψω κάτι για τον Θεό αφήνοντας τον Θεό, αντικαθιστώντας Τον με τις γνώσεις μου, με τις σκέψεις μου.
Λέμε ότι ο Θεός είναι στην ζωή μας. Όντως, σίγουρα ο Θεός είναι στην ζωή μας, αλλά που ακριβώς; Στο κέντρο ή σε μία ακρούλα;
Σίγουρα ως άνθρωποι μου μένουμε μέσα στον κόσμο θα ασχοληθούμε με πολλά ζητήματα, όμως αυτόδεν είναι δικαιολογία για να αφήνουμε τον Θεό στην άκρη της καθημερινότητάς μας.
Χωρίς προσευχή είναι αδύνατον να βρούμε τον Θεό, είναι αδύνατον να ειρηνεύσουμε. Μπορεί να κάνουμε χίλιες δυο “πνευματικές” δραστηριότητες όμως εάν δεν προσευχόμαστε τίποτα δεν έχουμε κάνει. Πνευματική ζωή δεν νοείται χωρίς προσευχή. Μπορεί να μελετούμε τον θείο λόγο, να εκκλησιαζόμαστε, να εξομολογούμαστε, να νηστεύουμε, όμως εάν δεν προσευχόμαστε προκοπή δεν θα κάνουμε.
“Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλό” και όλη η ζωή μας γίνεται μία αναφορά προς τον Θεό.
Η πνευματική ζωή είναι μια προσευχή, μια μόνιμη ατμόσφαιρα πέρα από την σφαίρα των εμπαθών επιθυμιών· είναι η απόκτηση της εσωτερικής ειρήνης που μόνο το Πνεύμα μπορεί να χαρίσει στις καρδιές μας. Πνευματική ζωή είναι η συνεχής εκζήτηση του Θεού. Συνεχής όχι διακεκομμένη...

Είπε γέρων...

ΕΙΠΕ ΓΕΡΩΝ. Ζήστε με τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι ντροπή να καλέσετε τον Χριστό να σας επισκέπτεται ανά πάσα στιγμή
Η κόπωση μας οδηγεί συχνά σε οικογενειακές διαμάχες: σκληρή δουλειά, μικρά παιδιά, άγρυπνες νύχτες. Αλλά, έχοντας ξεκουραστεί, οι σύζυγοι ξεχνούν τις προσβολές. Αυτός που είναι πιο σοφός, πνευματικά πιο έμπειρος, πρέπει να βρει τη δύναμη να παραμείνει σιωπηλός, να μην απαντήσει στην προσβλητική λέξη ... Υπάρχει ένα καλό χριστιανικό έθιμο που, δυστυχώς, έχει περάσει από τη ζωή των περισσότερων ανθρώπων - να ζητήσει ο ένας τον άλλον συγχώρεση πριν πάει για ύπνο. Εδώ είναι μια μεγάλη βοήθεια ενάντια στις διαμάχες! Όχι τυπικά, όχι με τη γλώσσα σας, αλλά με την καρδιά σας, ζητήστε συγχώρεση από έναν αγαπημένο σας πριν πάτε για ύπνο και πάντα θα ζήσετε ειρηνικά μαζί του.
Ιερέας Andrei Ovchinnikov
ΕΙΠΕ ΜΟΝΑΧΟΣ. Οι άνθρωποι βλέπουν τις καλές πράξεις σας και ο Θεός βλέπει επίσης γιατί το κάνατε.
ΕΙΠΕ ΜΟΝΑΧΟΣ. H απουσία ψυχραιμίας .... υποδηλώνει απώλεια της εμπιστοσύνης στον Κύριο και Θεό σου .... Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον ημάς .
ΕΙΠΕ ΓΕΡΩΝ. Ένας άνθρωπος χωρίς προσευχή, πολύ γρήγορα γίνεται ένας άνθρωπος χωρίς πίστη!
Η καλύτερη ποίηση είναι η σιωπή. Η καλύτερη σιωπή είναι η προσευχή. Η καλύτερη προσευχή είναι η μετάνοια. Η μετάνοια είναι μάταιη χωρίς συγχώρεση. Το καλύτερο ενώπιον του Θεού έρχεται στα βάθη της υψηλής ταπεινότητας.
Ιερομόναχος Νικόλαος (Ματιουσίν)
Κάθε τόπος μπορεί να γίνει τόπος Ανάστασης, φτάνει να ζεις την ταπείνωση του Χριστού. Γερόντισσα Γαβριηλία
Ο θάνατος είναι πίσω από την πλάτη μας! Εμείς όμως τον φανταζόμαστε πίσω από τα βουνά και ούτε κάν τον σκεπτόμαστε.
Όσιος Αμβρόσιος της Όπτινα
Ο Θεός μας έδωσε χέρια ώστε να βοηθήσουμε τους άλλους!
Ο Θεός έδωσε τα μάτια για να δούμε τους άπορους!
Ο Θεός μας έδωσε αυτιά, να ακούμε όταν μας ζητηθεί βοήθεια!
Ο Θεός έδωσε τη γλώσσα να παρηγορουμε άλλους!
Ο Θεός έδωσε τα πόδια, έτσι ώστε να βιαζόμαστε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους!
Ο Θεός έδωσε το λόγο να καταλάβουμε όλα αυτά!
Ο Θεός έδωσε την καρδιά, που δεν θα παραμείνει αδιάφορη!

Η συγκλονιστική συνομιλία Αγίου Σεραφεὶμ του Σάρωφ με τον Μοτοβίλωφ

Ὁ κτηματίας Νικόλαος Μοτοβίλωφ, πού τό 1831 θεραπεύθηκε θαυματουργικά ἀπό σοβαρή ἀσθένεια μέ τήν προσευχή τοῦ ὁσίου Σεραφείμ, ἀπέκτησε τήν εὔνοιά του καί ἀξιώθηκε νά συζητήση πολύ μαζί του γύρω ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα. Τή συζήτησί του αὐτή κατέγραψε σέ σημειώσεις, οἱ ὁποῖες παρέμειναν στή μονή Ντιβέγιεβο περισσότερο ἀπό ἑξῆντα χρόνια. Τό 1902 τίς παρέλαβε ὁ Σ.Α. Νεῖλος ἀπό τή γερόντισσα Ἑλένα Νικαλάεβνα, χήρα τοῦ Μοτοβίλωφ, καί μέ τήν ἄδεια τῆς ἡγουμένης Μαρίας τίς ἔφερε στό φῶς τῆς δημοσιότητος τό 1903 στά «Μοσχοβίτικα χρονικά» τοῦ Ἰουλίου μέ τόν τίτλο: «Τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἀναπαυόταν φανερά στόν πατέρα Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ, στή συζήτησί του γιά τόν σκοπό τῆς χριστιανικῆς ζωῆς».
Ἀργότερα οἱ σημειώσεις αὐτές ἀναδημοσιεύθηκαν ἀπό τόν Λ. Ντενίσωφ στό βιβλίο του «Ὁ βίος τοῦ ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ» καί ἀπό τόν πατέρα Π. Φλορένσκυ στό ἔργο του «Στῦλος καί ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας».)
Α. Η αποκαλυπτική συζήτηση
Ὁ σκοπός τῆς ζωῆς μας
«Ἦταν Πέμπτη. Ἡ μέρα ἦταν σκοτεινή. Τὸ χιόνι, περίπου 25 πόντοι, σκέπαζε τὴ γῆ καὶ ἀπὸ τὸν οὐρανὸ ἐξακολουθοῦσαν νὰ πέφτουν πυκνὲς νιφάδες χιονιοῦ, ὅταν ὁ στάρετς (γέροντας) Σεραφεὶμ ἄρχισε νὰ συνομιλεῖ μαζί μου. Μὲ ἔβαλε νὰ καθήσω σ’ ἕνα κορμὸ δένδρου ποὺ μόλις εἶχε κόψει, καὶ ὁ ἴδιος κάθησε ἀπέναντί μου. Βρισκόμασταν στὸ δάσος πλάι στὸ ἐρημητήρι του στὸ βουνὸ ποὺ κατεβαίνει μέχρι τὶς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Σάρωφκα.
— Ὁ Κύριος μοῦ ἀπεκάλυψε, εἶπε ὁ μεγάλος στάρετς, ὅτι ἀπὸ τὰ παιδικά σου χρόνια ζητᾶς μὲ φλογερὸ πόθο νὰ μάθεις ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς χριστιανικῆς ζωῆς καὶ ὅτι πολλὲς φορὲς ρώτησες γι' αὐτὸ διάφορους πνευματικοὺς ἀνθρώπους.
— Πραγματικά, ἀπάντησα, ἀπὸ τὰ δώδεκα χρόνιά μου μὲ ἀπασχολοῦσε ἐπίμονα αὐτὴ ἡ σκέψη καὶ ἀπευθύνθηκα σὲ πολλὰ πνευματικὰ πρόσωπα, ἀλλὰ οἱ ἀπαντήσεις δὲν μὲ ἱκανοποιοῦσαν.
— Ναὶ συνέχισε ὁ στάρετς, γιατί κανεὶς δὲν σοῦ ἔδωσε ὁριστικὴ ἀπάντηση. Σοῦ ἔλεγαν: «Πήγαινε στὴν Ἐκκλησία, προσευχήσου στὸ Θεό, ἐφάρμοσε τὶς ἐντολές Του, κᾶνε τὸ καλό. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς». Μερικοί, μάλιστα δυσανασχετοῦσαν μαζί σου γιατί ἔδειχνες μία περιέργεια ποὺ δὲν θὰ ἄρεσε στὸ Θεό (!). «Μὴ ζητᾶς πράγματα ποὺ εἶναι πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις σου», σοῦ ἔλεγαν. Αὐτὲς οἱ ἀπαντήσεις ὅμως δὲν μποροῦσαν νὰ σὲ ἱκανοποιήσουν.
Ἐγώ, ὁ φτωχὸς Σεραφείμ, θὰ σοῦ ἐξηγήσω τώρα ποιὸς εἶναι πραγματικὰ αὐτὸς ὁ σκοπός. Ἡ προσευχή, ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία, ἡ ἄσκηση καὶ ὅποιο χριστιανικὸ ἔργο, ὅσο καλὸ καὶ ἂν εἶναι αὐτὸ καθαυτό, δὲν μπορεῖ νὰ γίνει σκοπὸς τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς, μολονότι εἶναι ἀπαραίτητο γιὰ τὴν πραγματοποίηση τοῦ σκοποῦ. Δὲν μπορεῖ, λοιπόν, τὸ μέσο νὰ γίνει σκοπός.
Πραγματικὸς σκοπὸς τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
— Πρέπει νὰ γνωρίζεις, συνέχισε ὁ στάρετς, ὅτι ὁποιοδήποτε χριστιανικὸ ἔργο, μόνον ὅταν γίνεται ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸ Χριστό, φέρνει τοὺς καρποὺς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ προσευχή, ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία, ἡ ἐλεημοσύνη καὶ ὅλα τὰ ἄλλα καλὰ ἔργα, ποὺ γίνονται χάριν τοῦ Χριστοῦ, εἶναι ἁπλὰ καὶ μόνο μέσα γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
— Πῶς μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀποκτήσει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα; ρώτησα τὸ στάρετς. Δὲν μπορῶ νὰ τὸ καταλάβω καλὰ αὐτό.
— Ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μοιάζει λίγο μὲ τὸ ἐμπόριο. Ἀποκτῶ, σημαίνει μαζεύω, συγκεντρώνω, ἀπάντησε ὁ στάρετς. Ἐσὺ γνωρίζεις σίγουρα τί σημαίνει ἀποκτῶ χρήματα. Ἀκριβῶς αὐτὸ ἰσχύει καὶ γιὰ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Σκέψου, λοιπόν, τὴ σημασία τῆς λέξης «ἀποκτῶ» μὲ τὴν κοσμική, τὴ γήινη ἔννοια. Οἱ ἄνθρωποι σκοπεύουν στὴν ἀπόκτηση χρημάτων, τιμῶν, διακρίσεων καὶ ἄλλων ἀνταμοιβῶν γιὰ τὶς προσφερόμενες ὑπηρεσίες τους. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἕνα «κεφάλαιο» γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ ὁποίου ἀγωνίζεται ὁ ἄνθρωπος. Εἶναι ὅμως ἕνα «κεφάλαιο» αἰώνιο, μοναδικό, ἀστείρευτο καὶ εὐλογημένο. Ἀποκτᾶται μὲ τοὺς ἴδιους περίπου τρόπους, ὅπως τὸ χρηματικὸ κεφάλαιο ἢ τὰ διάφορα ἀξιώματα.
Γήινα ἐμπορεύματα εἶναι τὰ καλὰ ἔργα ποὺ γίνονται ἀπὸ ἀγάπη στὸ Χριστὸ καὶ φέρνουν τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, χωρὶς τὸ ὁποῖο δὲν ὑπάρχει σωτηρία. Κάθε καλὸ ἔργο ποὺ γίνεται στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ φέρνει τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Περισσότερο ὅμως ἀπ' ὅλα μᾶς τὴ φέρνει ἡ προσευχή, γιατί εἶναι πάντα στὰ χέρια μας σὰν ἕνα εὔχρηστο ὅπλο. Εἶναι προσιτὴ στὸν πλούσιο, στὸ φτωχό, στὸ σοφό, στὸν ἁπλοϊκό, στὸ δυνατό, στὸν ἀδύνατο, στὸ γερό, στὸν ἀσθενῆ, στὸ δίκαιο καὶ στὸν ἁμαρτωλό. Εἶναι μεγάλη ἡ δύναμη τῆς προσευχῆς. Περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλο μέσο, εἶναι ἱκανὴ νὰ μᾶς φέρει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Καὶ βρίσκεται πάντα στὴ διάθεση τοῦ καθενός, θὰ εἴμαστε μακάριοι, ἂν μᾶς βρεῖ ὁ Κύριος ἄγρυπνους, ἐν προσευχῇ, μέσα στὴν πληρότητα τῶν δώρων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
— Γέροντα, τοῦ εἶπα, μιλᾶς συνεχῶς γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὡς σκοπὸ τῆς Χριστιανικῆς ζωῆς. Ἀλλὰ πῶς καὶ ποῦ μπορῶ νὰ τὸ δῶ; Τὰ καλὰ ἔργα εἶναι ὁρατά. Ἄραγε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μπορεῖ νὰ γίνει ὁρατό; Πῶς μπορῶ νὰ ξέρω ἂν εἶναι ἢ δὲν εἶναι μαζί μου;
— Στὶς μέρες μας, ἀποκρίθηκε ὁ στάρετς, ὑπάρχει γενικὴ ψυχρότητα γιὰ τὴν ἁγία πίστη τοῦ Χριστοῦ καὶ ἀδιαφορία γιὰ τὴ θεία Πρόνοια ποὺ ἐνεργεῖ τὰ πάντα γιὰ νὰ μᾶς φέρει κοντά Του. Ἡ ψυχρότητα καὶ ἡ ἀδιαφορία διέκοψαν τὴν κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ Θεὸ καὶ μᾶς ἀπομάκρυναν σχεδὸν ἐντελῶς ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ χριστιανικὴ ζωή. Στὴν Ἁγία Γραφή, Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη, συχνὰ ἀναφέρεται ἡ ἐμφάνιση τοῦ Θεοῦ στοὺς ἀνθρώπους. Μερικοὶ λένε: «Τὰ χωρία αὐτὰ εἶναι ἀκατανόητα. Πῶς μποροῦν οἱ ἄνθρωποι μὲ τὰ ἴδια τους τὰ μάτια νὰ δοῦν τὸ Θεό»; Τίποτε ὅμως ἀκατανόητο δὲν ὑπάρχει ἐδῶ. Ἡ δυσκολία προέρχεται ἀπὸ τὴ δική μας ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸ Θεό. Γίναμε ἀδιάφοροι γιὰ τὴ σωτηρία μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἑρμηνεύουμε λανθασμένα πολλὰ χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Μὲ τὴν πρόφαση τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης μπήκαμε σὲ τέτοιο σκοτάδι ἄγνοιας ὥστε μᾶς φαίνονται ἀκατανόητα ὅσα γιὰ τοὺς παλιοὺς ἦταν προσιτὰ καὶ κατανοητά. Ἐκεῖνοι δὲν ἔβρισκαν καθόλου παράδοξη τὴν ἐμφάνιση τοῦ Θεοῦ ἀνάμεσά τους. Ἔβλεπαν τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὄχι στὸν ὕπνο τους ἢ σὲ φανταστικὲς ἐκστάσεις, ἀλλὰ καθαρὰ καὶ ἀληθινά.
Ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, φιλόθεε, δίνεται σὲ ὅλους μας κατὰ τὸ Ἅγιο Βάπτισμα. Στὸ μυστήριο τοῦ Ἁγίου Χρίσματος ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μᾶς σφραγίζει μυστηριακὰ μὲ τὴ χρίση τῶν βασικῶν ὀργάνων τοῦ σώματός μας, ὅπως ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία, ὁ αἰώνιος φύλακας αὐτῆς τῆς χάρης. Κατὰ τὴ χρίση λέμε: «Σφραγὶς δωρεᾶς Πνεύματος Ἁγίου». Ἐμεῖς οἱ φτωχοὶ ἄνθρωποι συνήθως σφραγίζουμε τὰ θησαυροφυλάκια ποὺ περιέχουν κάποιο θησαυρό. Ἀλλὰ ποιὸς θησαυρὸς μπορεῖ νὰ εἶναι μεγαλύτερος καὶ πολυτιμότερος ἀπὸ τὰ δῶρα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὰ ὁποία μᾶς προσφέρονται κατὰ τὸ Ἅγιο Βάπτισμα; Ἡ χάρη αὐτὴ εἶναι τόσο μεγάλη, βαθιὰ καὶ ἀπαραίτητη, ποὺ ἀκόμα καὶ στὸν πλανεμένο ἄνθρωπο δὲν τοῦ ἀφαιρεῖται μέχρι τὸ θάνατό του.
— Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ξέρω, ρώτησα τὸν Γέροντα, ἂν βρίσκομαι καὶ ἐγὼ στὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος;
— Εἶναι πολὺ ἁπλό, μοῦ ἀπάντησε. Ὁ Κύριος λέει ὅτι ὅλα εἶναι ἁπλὰ γιὰ ἐκεῖνον ποὺ ἀποκτάει τὴ γνώση. Τὸ δυστύχημα γιὰ μᾶς εἶναι ὅτι δὲν ζητᾶμε αὐτὴ τὴ θεϊκὴ γνώση ἡ ὁποία δὲν κάνει θόρυβο, γιατί δὲν εἶναι «ἐκ τοῦ κόσμου τούτου». Οἱ Ἀπόστολοι εἶχαν αὐτὴ τὴ γνώση καὶ καταλάβαιναν ἂν εἶχαν μαζί τους τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἢ ὄχι. Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ τὸ «ἔδοξε τῷ Ἁγίω Πνεύματι καὶ ἡμῖν» (Πράξ. 15:28). Βλέπεις, λοιπόν, ἀγαπητέ μου, ὅτι τὸ πράγμα εἶναι ἁπλό;
Β. Η συγκλονιστική εμπειρία & αποκάλυψη
— Παρ' ὅλα αὐτὰ δὲν καταλαβαίνω πῶς μπορῶ νὰ εἶμαι ἀπόλυτα βέβαιος ὅτι βρίσκομαι στὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος; Πῶς μπορῶ νὰ διακρίνω τὴν πραγματική Του παρουσία στὴ ζωή μου;
— Σοὺ εἶπα, φιλόθεε, ὅτι αὐτὸ εἶναι πολὺ ἁπλὸ καὶ σοῦ διηγήθηκα λεπτομερειακὰ πῶς μποροῦν οἱ ἄνθρωποι νὰ γεμίσουν μὲ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ πῶς μποροῦμε νὰ διακρίνουμε τὴν παρουσία του μέσα μας. Τί περισσότερο ζητᾶς;
— Θέλω νὰ τὰ καταλάβω αὐτὰ πολὺ καλά, ἀπάντησα.
Τότε ὁ στάρετς Σεραφεὶμ μὲ ἔπιασε δυνατὰ ἀπὸ τοὺς ὤμους καὶ μοῦ εἶπε:
— Τώρα βρισκόμαστε, παιδί μου, καὶ οἱ δύο μέσα στὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Γιατί δὲν μὲ κοιτᾶς;
— Δὲν μπορῶ νὰ σὲ κοιτάξω, Γέροντα, γιατί ἀπὸ τὰ μάτια σου βγαίνουν λάμψεις. Τὸ πρόσωπό σου ἔγινε φωτεινότερο καὶ ἀπὸ τὸν ἥλιο καὶ τὰ μάτια μου κλείνουν ἀπὸ τὸν πόνο.
— Μὴ φοβᾶσαι, φιλόθεε. Τώρα καὶ ἐσὺ ἔχεις γίνει φωτεινὸς ὅπως ἐγώ. Ἔχεις καὶ ἐσὺ πληρωθεῖ ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἀλλιῶς δὲν θὰ μποροῦσες νὰ μὲ δεῖς ἔτσι ὅπως μὲ βλέπεις.
Καὶ σκύβοντας κοντά μου μοῦ εἶπε ψιθυριστά:
— Παρακαλοῦσα τὸν Κύριο μὲ ὅλη μου τὴν καρδιὰ νὰ σὲ ἀξιώσει νὰ δεῖς φανερὰ καὶ μὲ τὰ σωματικά σου μάτια τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Καὶ νά, ἀγαπητέ μου, ὁ Κύριος ἱκανοποίησε τὴν ταπεινὴ παράκληση τοῦ φτωχοῦ Σεραφείμ. Πῶς νὰ μὴν Τὸν εὐγνωμονοῦμε καὶ οἱ δύο γιὰ τὴν ἀνέκφραστη αὐτὴ δωρεά Του! Εὐχαρίστησε Τὸν, φιλόθεε, γιατί παρηγόρησε τὴν καρδιά σου μὲ τὴ θεία χάρη Του ὅπως ἡ φιλόστοργη μάνα θάλπει τὰ παιδιά της. Λοιπόν, παιδί μου, γιατί δὲν μὲ κοιτᾶς στὰ μάτια; Κοίταξέ με ἁπλὰ καὶ μὴ φοβᾶσαι. Ὁ Κύριος εἶναι μαζί μας.
Ὕστερα ἀπὸ τὰ λόγια αὐτὰ τὸν κοίταξα στὸ πρόσωπο. Συγκλονίστηκα κυριολεκτικά. Μὲ πλημμύρισε δέος. Φαντασθεῖτε τὸν ἥλιο στὴν πιὸ δυνατὴ λάμψη τῆς μεσημβρινῆς ἀκτινοβολίας του καὶ στὸ κέντρο τοῦ ἥλιου νὰ κοιτάζετε τὸ πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν ὁποῖο συνομιλεῖτε. Βλέπετε τὶς κινήσεις τῶν χειλιῶν του, τὴν ἔκφραση τῶν ματιῶν του, ἀκοῦτε τὴ φωνή του, αἰσθάνεστε τὰ χέρια του ἁπλωμένα γύρω ἀπὸ τοὺς ὤμους σας, ἀλλὰ δὲν βλέπετε οὔτε αὐτὸ τὸ χέρι, οὔτε τὸ σχῆμα του, οὔτε τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό σας. Δὲν βλέπετε παρὰ μόνο τὸ ἐκτυφλωτικὸ φῶς ποὺ ἁπλώνεται παντοῦ γύρω σας καὶ φωτίζει μὲ τὴ λάμψη του τὸ χιόνι ποὺ καλύπτει τὸ ξέφωτο καὶ τὶς χιονοστιβάδες ποὺ πέφτουν τριγύρω. Εἶναι ἀδύνατο νὰ φανταστεῖ κανεὶς αὐτὰ ποὺ ἔζησα ἐκεῖνες τὶς στιγμές!
— Τί αἰσθάνεσαι τώρα; μὲ ρώτησε ὁ στάρετς Σεραφείμ.
— Ἐξαιρετικὰ καλά, εἶπα.
— Δηλαδή, πές μου συγκεκριμένα, τί νιώθεις;
— Νιώθω τέτοια γαλήνη καὶ εἰρήνη ποὺ δὲν μπορῶ νὰ τὴν ἐκφράσω μὲ λόγια!, ἀπάντησα.
— Αὐτὴ φιλόθεε, εἶπε ὁ στάρετς, εἶναι ἡ εἰρήνη γιὰ τὴν ὁποία μίλησε ὁ Χριστὸς στοὺς μαθητές Του: «Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν· οὐ καθὼς ὁ κόσμος δίδωσιν, ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν» (Ἰω. 14, 27). Σ' αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ὁ κόσμος μισεῖ ἀλλὰ ὁ Θεὸς «φιλεῖ», δίνει ὁ Κύριος αὐτὴ τὴν εἰρήνη ποὺ τώρα ἐσὺ αἰσθάνεσαι. Τί ἄλλο νιώθεις;
— Μιὰ ἀσυνήθιστη γλυκύτητα, ἀπάντησα.
— Αὐτὴ εἶναι ἡ γλυκύτητα γιὰ τὴν ὁποία μιλάει ἡ Ἁγία Γραφή: «μεθυσθήσονται ἀπὸ ποιότητος οἴνου σου, καὶ τὸν χειμάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς αὐτοὺς» (Ψαλμ. 35:9). Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ γλυκύτητα πλημμυρίζει τώρα τὶς καρδιές μας καὶ ξεχύνεται σ' ὁλόκληρη τὴν ὕπαρξή μας σὰν μία ἀνέκφραστη εὐφροσύνη. Ἀπὸ αὐτὴ τὴ γλυκύτητα οἱ καρδιὲς μας μοιάζει νὰ λιώνουν. Νιώθουμε καὶ οἱ δύο μας τόση εὐτυχία, ποὺ καμμιὰ γλώσσα δὲν μπορεῖ νὰ ἐκφράσει. Τί ἄλλο αἰσθάνεσαι;
— Μιὰ ἀνείπωτη χαρά.
— Καὶ αὐτὴ ἡ χαρά, παιδί μου, εἶναι μηδαμινὴ ὅταν συγκριθεῖ μὲ κείνη τὴ χαρὰ γιὰ τὴν ὁποία ἔχει γραφτεῖ: «ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβει, ἃ ἠτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν Αὐτὸν» (Α! Κορινθ. 2:9). Τώρα σὲ μᾶς δίνεται ἡ πρόγευση αὐτῆς τῆς χαρᾶς. Καὶ ἂν νιώθουμε τόση γλυκύτητα καὶ εὐφροσύνη τώρα, τί νὰ ποῦμε τότε γιὰ τὴ χαρὰ ἐκείνη ποὺ ἑτοιμάστηκε γι' αὐτοὺς ποὺ κοπιάζουν ἐδῶ στὴ γῆ; Καὶ σύ, παιδί μου, ἀρκετὰ ὑπέφερες στὴ ζωή σου. Κοίταξε ὅμως μὲ ποιὰ χαρὰ τώρα σὲ παρηγορεῖ ὁ Κύριος! Τί ἄλλο αἰσθάνεσαι;
— Μιὰ ἐξαιρετικὴ θερμότητα, ἀπάντησα.
— Τί θερμότητα, παιδί μου; Βρισκόμαστε στὴν καρδιὰ τοῦ χειμώνα καὶ καθόμαστε ἔξω στὸ δάσος, πατᾶμε στὸ χιόνι καὶ οἱ χιονονιφάδες συνεχίζουν νὰ πέφτουν πάνω μας καὶ μᾶς ἔχουν σχεδὸν σκεπάσει. Τί εἴδους θερμότητα μπορεῖ νὰ αἰσθάνεσαι;
— Ὅπως ὅταν λούζομαι στὸ λουτρὸ μὲ ζεστὸ νερὸ καὶ μὲ περιτυλίγουν οἱ ἀτμοί.
— Μήπως αἰσθάνεσαι καὶ τὴ μυρωδιὰ τοῦ λουτροῦ;
— Ὄχι, ἀπάντησα. Στὴ γῆ δὲν ὑπάρχει παρόμοια εὐωδία. Κανένα ἄρωμα ἀπ' ὅσα ἔχω χρησιμοποιήσει δὲν δίνει τέτοια εὐωδία.
— Ξέρω, ξέρω, εἶπε ἐκεῖνος. Ἔτσι εἶναι ἀκριβῶς ὅπως τὸ λές. Σὲ ρώτησα ἐπίτηδες γιὰ νὰ δῶ ἂν καὶ ἐσὺ αἰσθάνεσαι τὸ ἴδιο. Πραγματικά. Ἡ πιὸ εὐχάριστη εὐωδία πάνω στὴ γῆ δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μὲ αὐτὴ ποὺ νιώθουμε τώρα, γιατί μᾶς πλημμυρίζει ἡ εὐωδία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ποιὰ ἐπίγεια εὐωδία μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μ' αὐτή; Εἶπες, θεόφιλε, ὅτι γύρω μας ὑπάρχει θερμότητα ὅπως καὶ στὸ λουτρό. Κοίτα ὅμως! Τὸ χιόνι δὲν ἔλιωσε πάνω μας οὔτε στὴ γῆ ποὺ πατᾶμε. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ θερμότητα δὲν βρίσκεται στὴν ἀτμόσφαιρα, ἀλλὰ μέσα μας. Εἶναι αὐτὴ ποὺ μᾶς κάνει «τῷ πνεύματι ζέωντες» (Ρωμ, 12:1). θερμαινόμενοι ἀπὸ αὐτὴ τὴ θερμότητα οἱ ἐρημίτες, ἄνδρες καὶ γυναῖκες, δὲν φοβόταν τὴν παγωνιὰ τοῦ χειμώνα. Ἔνιωθαν σὰν νὰ ἦταν ντυμένοι μὲ ζεστὲς γοῦνες. Αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ μᾶς τώρα, γιατί μέσα μας ἀναπαύεται ἡ θεία χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καθὼς εἶπε ὁ Κύριος: «ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστὶ» (Λουκ. 17:21). Ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ βρίσκεται τώρα μέσα μας καὶ μᾶς φωτίζει καὶ μᾶς θερμαίνει, εὐφραίνει τὶς αἰσθήσεις μας καὶ γεμίζει τὶς καρδιές μας. Νὰ τί σημαίνει νὰ βρίσκεται κανεὶς μέσα στὴν πληρότητα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γιὰ τὴν ὁποία ὁ ἅγιος Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος γράφει: «ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶμαι γεμάτος ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα». Μ' αὐτὸ τὸ ἴδιο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα γέμισε τώρα καὶ μᾶς τοὺς φτωχοὺς ὁ Κύριος. Δὲν νομίζω πὼς τώρα πιὰ θὰ ξαναρωτήσεις, φιλόθεε, μὲ ποιὸ τρόπο ἀποκτοῦν οἱ ἄνθρωποι τὴ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος! Θὰ θυμᾶσαι τὴν ἀνέκφραστη εὐσπλαχνία τοῦ θεοῦ ποὺ μᾶς ἐπισκέφθηκε σήμερα;
— Δὲν ξέρω, Γέροντα, ἂν μὲ ἀξιώσει ὁ θεὸς νὰ θυμᾶμαι τόσο ζωντανὰ καὶ καθαρὰ ὅσα ἔζησα σήμερα.
— Ἐγὼ πιστεύω, ἀπάντησε ὁ στάρετς, ὅτι ὁ Θεὸς θὰ σὲ βοηθήσει νὰ κρατήσεις γιὰ πάντα στὴ μνήμη σου αὐτὴ τὴ φανέρωση. Γιατί διαφορετικὰ δὲν θὰ ἀπαντοῦσε ἡ ἀγαθότητά Του τόσο γρήγορα στὴν ταπεινὴ παράκληση τοῦ φτωχοῦ Σεραφείμ. Ἀκόμα δέ, γιατί ὅλα αὐτὰ δὲν δόθηκαν ἀποκλειστικὰ σὲ σένα μόνο, ἀλλὰ διὰ σοῦ σ' ὅλο τὸν κόσμο ὥστε καὶ ἐσὺ νὰ στερεωθεῖς στὸ δρόμο τοῦ Θεοῦ καὶ ἄλλους νὰ ὠφελήσεις. Ὁ,τιδήποτε, λοιπὸν φιλόθεε, ζητήσεις ἀπὸ τὸν Κύριο θὰ τὸ λάβεις ἀρκεῖ νὰ ἀποβλέπει στὴ δόξα τοῦ Θεοῦ καὶ στὸ καλό τοῦ πλησίον. Γιατί ὁ Θεὸς δὲν ξεχωρίζει τὸ καλό τοῦ πλησίον μας ἀπὸ τὴ δόξα Του. Ἀλλὰ καὶ ἂν ζητήσεις κάτι γιὰ προσωπικό σου ὄφελος μὴν ἀμφιβάλεις ὅτι θὰ σοῦ τὸ δώσει πρόθυμα ἀρκεῖ αὐτὸ ποὺ ζητᾶς νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖο. Σοῦ εἶπα καὶ σοῦ ἔδειξα στὴ πράξη ὅλα ὅσα ὁ Κύριος καὶ ἡ Παναγία Μητέρα Του θέλησαν νὰ σοῦ ποῦν καὶ νὰ σοῦ δείξουν μέσα ἀπὸ μένα τὸ φτωχὸ Σεραφείμ. Τώρα «πορεύου ἐν εἰρήνῃ». Ὁ Κύριος καὶ ἡ Παναγία ἂς εἶναι μαζί σου.
Ὅταν ξεκίνησα νὰ φύγω τὸ ὅραμα δὲν εἶχε σταματήσει. Ὁ Γέροντας βρισκόταν στὴν ἴδια θέση ποὺ εἶχε στὴν ἀρχὴ τῆς συνομιλίας μας καὶ τὸ Ἄρρητο Φῶς ποὺ εἶχα δεῖ μὲ τὰ μάτια μου συνέχιζε νὰ τὸν περιβάλλει».

Εάν δε βρεις τον Χριστό σε αυτή την ζωή μην ελπίζεις ότι θα τον βρεις στην άλλη.

Προσπαθούμε κάθε στιγμή για το μέλλον μας. Αγωνιούμε για την στιγμή που θα ζήσουμε. Χτίζουμε σπίτια, εργαζόμαστε, αποθηκεύουμε πράγματα, μεριμνούμε τόσο προσεκτικά για το μέλλον μας.
Μιλούμε για τον Θεό και Τον θέλουμε Αρωγό για το μέλλον μας. Θέλουμε έναν Θεό που θα γεμίσει τις τσέπες μας, τις αποθήκες τροφίμων του σπιτιού μας, που θα εξασφαλίσει το αύριο των παιδιών μας.
Και όλο ζητάμε. Και δεν χαιρόμαστε την στιγμή που ζούμε που περνά στο παρελθόν μας.
Φθάνει πια τόσα θελήματα.
Φθάνει πια τόση κρίση και άγχος.
Όποιος θέλει μπορεί να ζήσει το τώρα, το σήμερα, τον Ίδιο τον Θεό και να χαρεί, να ειρηνεύσει και να μην ανησυχεί για το αύριο. Να εργάζεται πιο ήρεμα, να ζει πιο όμορφα και ειρηνικά. Να ψάχνει για δουλειά με εμπιστοσύνη στον Θεό και με χαρά.
Η ζωή είναι πολύ μικρή για να μην την χαίρεσαι και να μην ποθείς να την ζήσεις. Και ο Χριστός είναι Ζωή, Χαρά, Ελπίδα που από αυτή την στιγμή που σου μιλάω μπορείς να γευτείς.
Αρκεί να ζήσεις Μυστηριακή ζωή, μέσα και έξω από την Εκκλησία Του. Αρκεί να προσευχηθείς περισσότερο από ότι σκέφτεσαι, λογαριάζεις και αγωνιάς και μιλάς και γράφεις.
Ζήσε τον Χριστό περισσότερο από τις ανάγκες σου!
Δεν χρειάζονται τύποι και κανόνες και πιέσεις και στερήσεις. Χρειάζεται αγάπη για τον Θεό και τους ανθρώπους, αγάπη για τον εαυτό σου και πόθο ο Χριστός να σε ελευθερώσει από τα πάθη σου και τους λογισμούς τους.
Την Ελευθερία σου θέλεις, πως μπορείς να μην την αναζητάς ή να αγωνίζεσαι κατσουφιασμένος;
Γονάτισε τώρα! Και σταμάτα τον κόσμο να τρέχει γύρω σου και εσύ μαζί του!
Ζήσε έξω από την τυπολατρία και τα κοινωνικά πρότυπα. Ζήσε με την ψυχή σου τον Χριστό που σε αναπαύει και Τον γνωρίζει. Ζήσε ακατάπαυστα το Γλυκό Του Όνομα στα χείλη και στην καρδιά σου, ότι κάνεις. Μάθε να ζεις σαν αιώνιος που είσαι, με την συνείδησή σου ταπεινή και καθαρή.
Πήγαινε όσες φορές χρειαστεί στον πνευματικό σου. Και ζήσε την στιγμή σαν να ήταν η τελευταία σου.
Πες καλημέρα, σε αγαπώ, σε συγχωρώ, συγχώραμε και χαίρε… Εργάσου με Χαρά.
Τόλμησε ακόμη και εσύ που λες τόσα στους άλλους και δεν το πράττεις.
Πράξη θέλει η ζωή, είναι πρόβα Ζωής αυτή η στιγμή, για σένα και όχι μόνο για τους άλλους!
Η ζωή δεν είναι μελλοντικά σχέδια και όνειρα απλησίαστα. Η ζωή είναι ονειρικές στιγμές κοντά στον Θεό, με δάκρυα μετανοίας και δευτερόλεπτα μελλοντικά Αιώνια!
Αν μάθεις να ζεις, τότε θα μάθουν και οι άλλοι από εσένα, από τις πράξεις σου, από το χαμόγελό σου και την σιωπή σου!
Ο Κύριος γνωρίζεται με την προσευχή, την μετάνοια και τις πράξεις!
Τόλμησε!
Μόλις πέρασαν κάποια λεπτά πολύτιμα για εσένα και για εμένα.

Γιατί δεν πας κόντρα στους πειρασμούς;

Οἱ πειρασμοὶ παραχωροῦνται γιὰ νὰ φανερωθοῦν τὰ κρυμμένα πάθη, νὰ καταπολεμηθοῦν κι ἔτσι νὰ θεραπευθεῖ ἡ ψυχή. Εἶναι καὶ αὐτοὶ δεῖγμα τοῦ θείου ἐλέους.
Γί’ αὐτὸ ἄφησε μὲ ἐμπιστοσύνη τὸν ἑαυτό σου στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ καὶ ζήτησε τὴ βοήθειά Του, ὥστε νὰ σὲ δυναμώσει στὸν ἀγῶνα σου. Ἡ ἐλπίδα στὸ Θεὸ δὲν ὁδηγεῖ ποτὲ στὴν ἀπελπισία.
Οἱ πειρασμοὶ φέρνουν ταπεινοφροσύνη. Ὁ Θεὸς ξέρει τὴν ἀντοχὴ τοῦ καθενός μας καὶ παραχωρεῖ τοὺς πειρασμοὺς κατὰ τὸ μέτρο τῶν δυνάμεών μας. Νὰ φροντίζουμε ὅμως κι ἐμεῖς νὰ εἴμαστε ἄγρυπνοι καὶ προσεκτικοί, γιὰ νὰ μὴ βάλουμε μόνοι μας τὸν ἑαυτό μας σὲ πειρασμό.
Ἐμπιστευτεῖτε στὸ Θεὸ τὸν Ἀγαθό, τὸν Ἰσχυρό, τὸν Ζῶντα, καὶ Αὐτὸς θὰ σᾶς ὁδηγήσει στὴν ἀνάπαυση. Μετὰ τὶς δοκιμασίες ἀκολουθεῖ ἡ πνευματικὴ χαρά. Ὁ Κύριος παρακολουθεῖ ὅσους ὑπομένουν τὶς δοκιμασίες καὶ τὶς θλίψεις γιὰ τὴ δική Του ἀγάπη. Μὴ λιποψυχεῖτε λοιπὸν καὶ μὴ δειλιάζετε…
Δὲν θέλω νὰ θλίβεστε καὶ νὰ συγχύζεστε γιὰ ὅσα συμβαίνουν ἀντίθετα στὴ θέλησή σας, ὅσο δίκαιη κι ἂν εἶναι αὐτή. Μία τέτοια θλίψη μαρτυρεῖ τὴν ὕπαρξη ἐγωισμοῦ…
Προσέχετε τὸν ἐγωισμό, ποὺ κρύβεται κάτω ἀπὸ τὴ μορφὴ τοῦ δικαιώματος. Προσέχετε καὶ τὴν ἄκαιρη λύπη, δημιουργεῖται ὕστερ’ ἀπὸ ἕναν δίκαιο ἔλεγχο. Ἡ ὑπερβολικὴ θλίψη γιὰ ὅλα αὐτὰ εἶναι τοῦ πειρασμοῦ. Μία εἶναι ἡ ἀληθινὴ θλίψη…
Αὐτὴ ποὺ δημιουργεῖται, ὅταν γνωρίσουμε καλὰ τὴν ἄθλια κατάσταση τῆς ψυχῆς μας. Ὅλες οἱ ἄλλες θλίψεις δὲν ἔχουν καμιὰ σχέση μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ.
Φροντίζετε νὰ περιφρουρεῖτε στὴν καρδιά σας τὴ χαρὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ νὰ μὴν ἐπιτρέπετε στὸν πονηρὸ νὰ χύνει τὸ φαρμάκι του. Προσέχετε! Προσέχετε, μήπως ὁ παράδεισος, ποὺ ὑπάρχει μέσα σας, μετατραπεῖ σὲ κόλαση.

μεταθανάτιες αφηγήσεις ανθρώπων που επισκέφτηκαν τα επουράνια

Πολλές είναι αυτές οι μαρτυρίες ανθρώπων από όλο τον πλανήτη που μας έχουν διηγηθεί τι συμβαίνει στη ψυχή όταν υποχωρεί από το σώμα στο συμβάν του θανάτου.Παρόλο που οι διηγήσεις δεν είναι πανομοιότυπες εντούτοις αυτό που έχουν κοινό σημείο είναι ότι όλες εστιάζονται σε τέσσερα χαρακτηριστικά.Παράδεισος και ευδαιμονία ατελείωτη,Κόλαση με απομονωση κλαυθμό και οδυρμό,Ο Κύριος Υμών Χριστός στο θρόνο του και δικαιοκρίτης και την Πλατυτέρα των ουρανών την Παναγία μας μητέρα να μεσουρανεί και να συμπαραστέκεται στον αμαρτωλό από οποιοδήοτε σημείο του ουρανού επικαλεστεί.
Το παρακάτω βίντεο θπάρχει μια ακόμα μαρτυρία.Ο καθένας αν θέλει την ακούει αν θέλει την απορρίπτει.

Είπε Γέρων για την κατάκριση...

Μεγάλη επιτυχία να κάνεις παρέα μισή ώρα με κάποιον, και να μην κατακρίνεις, να μη κουτσομπολέψεις, να μη θάψεις απόντες ή και παρόντες, να μη βγάλεις δηλητήριο, κακία, πικρία κλπ.
Ακόμα κι αν ο άλλος, σαν άνθρωπος, σου δίνει πατήματα και αφορμές, εσύ να μη μπεις σ’ αυτό το παιχνίδι. Όσες φορές το μπορώ, νιώθω σα να ‘χω πάει στο πιο άγιο προσκύνημα
του κόσμου.

Ο πόλεμος που μας κάνουν εναντίον της πίστεως, η απόγνωση, η κενοδοξία και τα διάφορα φαντάσματα και οι μεταμορφώσεις των δαιμόνων σε Αγγέλους φωτός.

1. Και πρώτα η προσβολή της πίστεως και η θεραπεία της.

Όσο για την πρώτη προσβολή σου λέγω ότι αν αρχίσει ο εχθρός να σε πολεμά με τα ψεύτικα επιχειρήματά του βάζοντας στο νου λογισμούς απιστίας, φύγε αμέσως από το νου σου στη θέληση σου λέγοντας: «Πήγαινε πίσω μου Σατανά, πατέρα του ψεύδους, διότι εγώ δεν θέλω καθόλου να σε ακούσω, διότι μου είναι αρκετό να πιστεύω εκείνο που πιστεύει η αγία μου εκκλησία».
Και μην αφήσεις καθόλου τόπο στη καρδιά σου στους λογισμούς της απιστίας, όπως αναφέρεται: «Εάν Πνεύμα του εξουσιάζοντος, δηλαδή του εχθρού, σου επιτεθεί, μην μετακινηθείς από την θέση σου» (Εκκλ. 10,4). Αυτούς τους λογισμούς να τους θεωρείς ως κινήσεις του διαβόλου που προσπαθεί την ώρα εκείνη να σε σκανδαλίσει. Κι αν δεν μπορείς να στηρίξεις το νου σου, στάσου με ανδρεία και μένε σταθερός με την θέλησή σου για να μην πέσεις σε κανένα λογισμό ή και σε κανένα ρητό της Αγίας Γραφής, το οποίο θα σου προσφέρει ο εχθρός. Γιατί, όσα ρητά της Αγίας Γραφής κι αν σου θυμίσει την ώρα εκείνη, είναι ακρωτηριασμένα (ελλιπή), προσφέρονται με κακό σκοπό, άσχημα εξηγημένα κι αν ακόμη φαίνονται καθαρά, καλά και φανερά.
Κι αν ο πονηρός όφις σε ρωτήσει και σου πει με τον λογισμό τι πιστεύει η εκκλησία, καταφρόνησέ τον εντελώς και μην του αποκριθείς. Αλλά βλέποντας το ψεύδος και την πονηριά του και ότι προσπαθεί να σε πιάσει με τα λόγια, πίστευε χωρίς καμία αμφιβολία με όλη σου την καρδιά. Σε περίπτωση πάλι που είσαι δυνατός στη πίστη και έχεις δυνατό λογισμό και θέλεις να κάνεις τον εχθρό να καταντροπιαστεί, απάντησέ του ότι η αγία μου εκκλησία πιστεύει στην αλήθεια. Κι αν σου πει ποιά είναι αυτή η αλήθεια, να του απαντήσεις: εκείνο που πιστεύει αυτή. Πάνω από όλα κράτα την καρδιά σου πάντοτε σταθερή και προσεκτική και στραμμένη προς τον Εσταυρωμένο λέγοντας: «Θεέ μου, Ποιητά μου και Λυτρωτά μου, βοήθησέ με γρήγορα και μην παραχωρήσεις να πέσω ποτέ από την αλήθεια της αγίας σου πίστεως. Αλλά ευδόκησε, όπως με τη χάρη σου γεννήθηκα στην αλήθεια αυτή, έτσι να τελειώσω και τη θνητή μου ζωή σ’ αυτήν προς δόξαν του ονόματός σου».
2. Η προσβολή της απογνώσεως και η ιατρεία της.
Η δεύτερη προσβολή με την οποία ο πονηρός προσπαθεί εντελώς να μας καταβάλλει, είναι ο φόβος που μας προξενεί με την ενθύμηση των αμαρτιών μας, για να μας κάνει να γκρεμισθούμε στο βυθό της απογνώσεως και της απελπισίας.
Εσύ λοιπόν, αδελφέ μου, και στον κίνδυνο αυτόν, κράτησε τον εαυτό σου σταθερό σ’ αυτόν τον βέβαιο κανόνα, δηλαδή ότι η ενθύμηση των αμαρτιών μας τότε είναι από την χάρη του Θεού και αποσκοπεί στη σωτηρία μας, όταν σε ταπεινώνει και σε κάνει να αισθάνεσαι πόνο στη καρδιά και λύπη, διότι λύπησες το Θεό, και όταν σε κάνει να έχεις ελπίδα και θάρρος στην αγαθότητα του Θεού.
Όταν όμως η ενθύμηση αυτή σε ενοχλεί και σε οδηγεί σε απιστία και μικροψυχία και σε κάνει να σκέπτεσαι ότι είσαι κολασμένος και ότι για σένα δεν υπάρχει πλέον καιρός σωτηρίας, γνώριζε ότι προέρχεται από το διάβολο. Γι’ αυτό ταπεινώσου και έλπιζε περισσότερο στο Θεό. Και με τον τρόπο αυτό θα νικήσεις τον εχθρό με τα όπλα του και θα δοξάσεις το Θεό.
Ναι, πρέπει αδελφέ, να λυπάσαι κάθε φορά που θυμάσαι τις αμαρτίες σου και να πονάς που έχασες την χάρη του Θεού, αλλά όμως να έχεις θάρρος στο πάθος του και να ζητάς συγχώρεση. Ακόμη αν σου φαίνεται ότι ο ίδιος ο Θεός σου λέγει ότι δεν είσαι από τα πρόβατά του, εσύ με κανένα τρόπο δεν πρέπει να χάσεις την ελπίδα και το θάρρος που έχεις σ’ αυτόν, αλλά ταπεινά να του λέγεις: «Ναι, έχεις δίκαιο, Θεέ μου, να με αποδοκιμάσεις για τις αμαρτίες μου. Αλλά εγώ έχω μεγαλύτερο θάρρος στην ευσπλαχνία σου ότι θα με συγχωρέσεις. Γι’ αυτό και ζητώ από σένα τη σωτηρία αυτού του ταλαίπωρου πλάσματός σου, το οποίο καταδικάσθηκε βέβαια από την κακία του, αλλά λυτρώθηκε με την τιμή του αγίου αίματός σου. Θέλω, λυτρωτή μου, να σωθώ, για δόξα δική σου με την ελπίδα της αμέτρητης ευσπλαχνίας σου. Γι’ αυτό και αφήνομαι όλος στα χέρια σου και ας γίνει σ’ εμένα ό,τι σου είναι αρεστό. Διότι εσύ είσαι ο μόνος μου Κύριος. Κι αν ακόμη με θανατώσεις, εγώ στηρίζω σε σένα τις ζωντανές μου ελπίδες».
3. Η προσβολή της κενοδοξίας και η ιατρεία της
Η τρίτη προσβολή είναι της κενοδοξίας και της εκτιμήσεως με την οποία έχεις εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και στα έργα σου για να σωθείς. Γι’ αυτό πάντοτε και ιδιαίτερα εκείνη την τελευταία ώρα του θανάτου μην αφήσεις το νου σου να σκαφθεί ούτε την παραμικρή εκτίμηση του εαυτού σου, ούτε των έργων σου, κι αν ακόμη κατόρθωσες όλες τις αρετές των αγίων. Αλλά η εκτίμησή σου ας είναι στο Θεό ελπίζοντας καθαρά στην ευσπλαχνία του και στα έργα της ζωής του και του πάθους του για να σωθείς. Πάντοτε μπροστά στα μάτια σου να ξευτελίζεις τον εαυτό σου, μέχρι την τελευταία σου αναπνοή. Κι αν τύχει να σκεφτείς κάποιο καλό σου έργο, αναγνώριζε μόνο το Θεό, ότι εκείνος είναι που το έκανε και όχι εσύ, και ότι προήλθε από εκείνον μόνο.
Να προστρέχεις, ναι, στη βοήθεια του Θεού. Αλλά να μην περιμένεις να την λάβεις τάχα επειδή το αξίζεις και για τους πολλούς σου και μεγάλους αγώνες που έκανες και νίκησες. Στάσου πάντοτε σε έναν άγιο φόβο, ομολογώντας ειλικρινά ότι όλες σου οι προβλέψεις και οι προμήθειες και όλοι οι κόποι και οι αγώνες σου θα ήταν μάταιοι, αν δεν βοηθούσε και αν δεν τους έπαιρνε ο Θεός κάτω από τη σκιά των πτερύγων του· να έχεις όλη σου την ελπίδα μόνο στην υπεράσπισή του.
Αν ακολουθείς αυτές τις παραγγελίες, δεν θα μπορέσουν οι εχθροί να φανούν ανώτεροι από σένα κατά την ώρα του θανάτου. Αλλά θα σου ανοιχθεί ο δρόμος για να περάσεις με χαρά από τη γη και την εξορία αυτή στην επουράνια Ιερουσαλήμ, στη γλυκειά πατρίδα.
4. Η προσβολή των φαντασιών και η ιατρεία της
Αν ο πονηρός και πείσμων εχθρός μας, που δεν κουράζεται ποτέ να μας πειράζει, ήθελε κάποτε να σε πολεμήσει και ιδιαίτερα κατά την ώρα του θανάτου με κάποιες ψεύτικες εμφανίσεις και με μεταμορφώσεις σε Άγγελο φωτός, εσύ να παραμένεις σταθερός στη γνώση της ταπεινότητας και της μηδαμινότητας του εαυτού σου. Και να πεις με σταθερή καρδιά και τόλμη: «Να μεταστραφείς άθλιε στο δικό σου το σκοτάδι, διότι εγώ δεν έχω ανάγκη από οράματα, ούτε από τίποτε άλλο, παρά από την ευσπλαχνία του Ιησού μου και από τις δεήσεις και ικεσίες της Αειπαρθένου Μαρίας και των άλλων αγίων». Αλλά και αν με πολλά σημάδια καταλάβεις ότι τα οράματα αυτά είναι αληθινά και προέρχονται από το Θεό, παρ’ όλα αυτά εσύ να αποστρέφεσαι πάντοτε και να τα διώχνεις όσο μπορείς μακριά σου. Και να μη φοβηθείς μήπως δεν αρέσει στο Θεό η αποστροφή αυτή που κάνεις, σκεπτόμενος την αναξιότητά σου. Γιατί αν τα οράματα αυτά είναι από το Θεό, αυτός γνωρίζει καλά να σου τα ξεκαθαρίσει και δεν θα του κακοφανεί αν δεν τα δέχεσαι. Γιατί εκείνος που δίνει την χάρη στους ταπεινούς, δεν την αφαιρεί από αυτούς πάλι για πράξεις που κάνουν οι ίδιοι εξαιτίας της ταπεινώσεως.
Αυτά είναι τα πιο συνηθισμένα όπλα που συνηθίζει ο εχθρός να χρησιμοποιεί εναντίον μας εκείνη την τελευταία ώρα του θανάτου. Αλλά και τον καθένα τον πολεμά σύμφωνα με τις προσωπικές του κλίσεις και τα πάθη που έχει, στα οποία γνωρίζει ότι συχνότερα υποκύπτει. Γι’ αυτό, αγαπητοί, προτού να πλησιάσει η φοβερή εκείνη ώρα του μεγάλου πολέμου, πρέπει να οπλισθούμε εναντίον των πλέον δυνατών παθών που μας κυριεύουν περισσότερο και να πολεμούμε με ανδρεία, για να διευκολύνουμε τότε τον καιρό εκείνο τη νίκη, που μας παίρνει κάθε άλλον καιρό.

(Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, «Αόρατος Πόλεμος»



Η προσευχή σε φέρνει πρόσωπο με τον θεό

Η προσευχή στις ευγενέστερες μορφές της είναι παράσταση ενώπιον του Θεού, πρόσωπο με Πρόσωπο. Συνδέεται με ακραία ένταση όλης της υπάρξεως μας.
Με την προσευχή μπορούμε να αναπληρώσουμε την ανεπάρκεια των φυσικών χαρισμάτων με τα υπερφυσικά· να καλύψουμε τα κενά στη σφαίρα της ορθολογικής γνώσεως με την ύψιστη μορφή γνώσεως του Είναι. Ανυψούμενη επάνω από το επίπεδο της αποδεικτικής σκέψεως, αξιώνει τον άνθρωπο σε άμεση θεωρία των Θείων αληθειών.
Η προσευχή, μας χειραγωγεί σε όλες τις περιστάσεις της ζωής μας. Εμείς, για παράδειγμα, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι υπάρχει στην καρδιά του άλλου ανθρώπου, γι’ αυτό και δεν γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε ή να πούμε στη μία ή στην άλλη περίπτωση. Προσευχόμενοι στον Θεό, ζητώντας νουθέτηση από τον Παντογνώστη, δεχόμαστε στην προσευχή την υπόδειξη που χρειαζόμαστε.
Η ζωή είναι άπειρα ποικιλόμορφη. Για τον κάθε άνθρωπο προτάθηκε ιδιαίτερη οδός. Στον νου μας μπορούμε να κάνουμε διάφορα σχέδια για το μέλλον, αλλά ωστόσο κατά την πραγματοποίηση τους η ζωή, τόσο στο σύνολο της όσο και σε κάθε ξεχωριστή πράξη μας ή στιγμή, είναι μοναδική. Από τη μηδαμινότητα αυτή και το ανεπανάληπτο, το παρελθόν φαίνεται σε πολλούς ανθρώπους ως μοίρα γραμμένη από κάποιον γι’ αυτούς, ως πεπρωμένο.
Εμείς όμως οι χριστιανοί ελευθερωθήκαμε από τον εφιάλτη αυτό. Γνωρίζουμε με πίστη και από την πείρα ότι είμαστε ελεύθεροι στην επιλογή μας. Αυτό ωστόσο είναι λίγο. Το να είμαστε ελεύθεροι στην επιλογή μας δεν σημαίνει ακόμη ότι είμαστε και σοφοί και αληθινοί. Όλοι συνειδητοποιούμε ότι, αν δεν κατέχουμε παγγνωσία, δεν μπορούμε να εκφέρουμε ορθή κρίση με την έσχατη σημασία του λόγου αυτού.
Όταν πρέπει στη ζωή να αποφασίσουμε για κάποιο βήμα, για οποιαδήποτε αλλαγή, ουσιώδη ή ακόμη και επουσιώδη εξωτερικά, τότε κανένας ανθρώπινος υπολογισμός, καμία λογική δεν μας βοηθά να αποφασίσουμε το ζήτημα αυτό· δεν μας επιτρέπει να προβλέψουμε σε ποια περίπτωση το αποτέλεσμα της ενέργειας μας θα είναι αγαθό και σε ποια ολέθριο.
Αν όμως σε τελειότερη μορφή μόνο οι άνθρωποι που κατέχουν προφητική όραση και ακοή ως φίλοι Θεού μπορούν με την προσευχή να γνωρίζουν το θέλημα του Θεού, τότε και ο καθένας μας με την προσευχή πρέπει να αναζητά λύση για κάθε ζήτημα. Ας είναι αυτό στην αρχή έστω και ασαφές, συγκεχυμένο, απόμακρο.
Εντούτοις, αν καταφεύγουμε συνεχώς στον Θεό, η καρδιά μας θα γνωρίσει την οδό αυτή και θα αινέσει τον Κύριο από τη μεγάλη χαρά που γεννιέται με τη γνώση αυτή.
Όταν ο άνθρωπος φτάνει κατ’ αρχάς στην προσευχή, τότε εκείνη τον συγκλονίζει, και κατά κάποιον τρόπο τον συντρίβει και τον εξουθενώνει. Η είσοδος στον κόσμο της θείας αιωνιότητος ή, διαφορετικά, η Άνωθεν αυτή γέννηση, συνδέεται με οδύνη: «Ωδινήσαμεν και ετέκομεν πνεύμα σωτηρίας …» (Ησ. 26,18).

Ελθέ, το Φως το αληθινόν.

Ελθέ, η ζωή η αιώνιος.

Ελθέ, το απόκρυφον Μυστήριον.

Ελθέ, το ασύλληπτον απαύγασμα.

Ελθέ, η ανονόμαστος Ύπαρξις.

Ελθέ, η απρόσιτος Φύσις.

Ελθέ, ο ανεκλάλητος Θησαυρός.

Ελθέ, το απερινόητον Πρόσωπον.

Ελθέ, η ανέσπερος Ημέρα.

Ελθέ, ο άδυτος Ήλιος.

Ελθέ, η των αδυνάτων Δύναμις.

Ελθέ, η των αγραμμάτων Σοφία.

Ελθέ, η άληκτος Χαρά.

Ελθέ, η αδιάψευστος Ελπίς.

Ελθέ, των πεπτωκότων η έγερσις.

Ελθέ, των νεκρών η ανάστασις.

Ελθέ, ο άθικτος και αψηλάφητος.

Ελθέ, ο αεί αναλλοίωτος και αμετάθετος.

Ελθέ, ο πάντοτε αμετακίνητος.

Ελθέ, ο απαύστως τα πάντα μετακινών.

Ελθέ, ο από πάντων κεκρυμμένος.

Συ, ο μη έχων που κρυβήναι, ως τα πάντα

πληρών και πανταχού παρών.

Ελθέ, το παμπόθητον Όνομα.

Ελθέ, ο υπεράνω των ουρανών.

Ελθέ Συ, Όν ηγάπησεν η ψυχή μου.

Ελθέ, ο Μόνος προς μόνον.

Ελθέ, ο γενόμενος εν ημίν πόθος.

Ελθέ, ο καταστάς η μόνη αναζήτησις ημών.

Ελθέ, η χαρά και η δόξα ημών.

Ελθέ, και σκήνωσον εν ημίν, ώ πανάγαθε Βασιλεύ

και Δέσποτα, και μείνον εν ημίν αδιαστάτως

και αχωρίστως και δι’ όλην την ζωήν

και μετά την έξοδον ημών,

όπως και ημείς μείνωμεν εν Σοι

και συμβασιλεύσωμεν μετά Σου, του Θεού,

του Όντος επί πάντας.

Μείνε καθε χρόνο τέτοια μέρα Μεγάλη Παρασκευή ολομόναχος-η

Τρέχουν σαν τρελοί ο κοσμος εκείνη την ημέρα για προετοιμασίες για να είναι όλα έτοιμα την ημέρα του Πάσχα.Καλοπροαιρέτως οι περισσότεροι θα λέγαμε δεν συναισθάνοντο την ουσία εκείνης της μέρας αλλα τούτο δεν δικαιούντο από κάποιο βαθμό και πάνω κι άφεση..Οι γυναίκες απορροφημένες με απορυπαντικα για να μην μείνει ίχνος σκόνης στο πάτωμα βαζουν τους αντρες να μπαίνουν από άλλες πόρτες μεσα.Οι άντρες πάλι στο καφενείο αναλώνουν το χρόνο τους σε καταλαλιά και σε παίγνια.Κι όλα αυτά μέσα σε ένα εθυμοτυπικό πλαίσιο προετοιμασιας αγαπητοί μου προς τερψιν κοιλίας και συνεπώς κρεπάλης για την μεγαλύτερη μαζα ανήμερα το Πάσχα.Την μέρα εκείνη πάλι θυσιάζουν ανεπίτρεπτα εκατονταδες χιλιαδες αμνούς για να περιδρομιάσουν οι αχόρταγοι γαστρίμαργοι.Ο αμνός είναι σύμβολο του Χριστιανισμού και θεωρούμε ότι είναι ντροπή να σφάζεται..Η θέση της ορθοδοξίας θα πρέπει να επαναξεταστεί.Μας θυμίζει ένα επαναλαμβανόμενο έγκλημα και πρέπει κάποτε αυτό να τελειώσει..έλεος...
----
Εσύ πάντως τη Μεγάλη Παρασκευή να ‘σαι μόνος σαν το Χριστό, προσμένοντας το τελευταίο καρφί, το ξύδι, τη λόγχη.Τις ζαριές ν’ ακούς ατάραχα στο μοίρασμα των υπαρχόντων σου, τις βλαστήμιες, τις προκλήσεις, την αδιαφορία. Πριν την Παρασκευή δεν έρχεται η Κυριακή, τότε λησμονάς τα μαρτύρια των δρόμων της Μεγάλης Παρασκευής της ζωής μας. Μην ξαφνιαστείς, μη φοβηθείς στ’ απρόσμενο σουρούπωμα. Οι μπόρες του ουρανού δε στερεύουν. Η ξαστεριά θα ’ρθει το Σαββατόβραδο.Τότε λησμονάς τα μαρτύρια των δρόμων της μεγάλης Παρασκευής της ζωής μας.

Πρόγευση παραδείσου αισθάνονται από εδώ οι μετανοημένοι

Μη θλίβεστε, λαοί, που είναι δύσκολη η ζωή. Αγωνίζεστε μόνο εναντίον της αμαρτίας και ζητάτε βοήθεια από τον Κύριο, και Αυτός θα σας χαρίσει ό,τι είναι ωφέλιμο, γιατί είναι σπλαγχνικός και μας αγαπά.
Ω, λαοί, με δάκρυα γράφω αυτές τις γραμμές. Η ψυχή μου επιθυμεί να γνωρίσετε τον Κύριο και να δείτε το έλεος και τη δόξα Του. Είμαι εβδομήντα δύο ετών και πλησίασα το θάνατο και γράφω για το έλεος του Κυρίου, το οποίο μου έδωσε ο Κύριος να γνωρίσω με το ´Aγιο Πνεύμα. Ώ, και να μπορούσα να σας ανέβαζα σε ένα ψηλό βουνό, για να μπορέσετε να δείτε από το ύψος της κορυφής το γαλήνιο και σπλαγχνικό πρόσωπο του Κυρίου και να γεμίσουν αγαλλίαση οι καρδιές σας.
Αλήθεια σας λέω· δεν γνωρίζω να έχω κανένα καλό κι έχω πολλές αμαρτίες. Η χάρη του Αγίου Πνεύματος, όμως, εξάλειψε τις αμαρτίες μου και ξέρω ότι σε όσους παλεύουν εναντίον της αμαρτίας χαρίζει ο Κύριος όχι μόνο την άφεση αλλά και τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία δίνει χαρά στην ψυχή και τη γεμίζει με βαθιά και γλυκιά ειρήνη.
Ω, Κύριε, Εσύ αγαπάς το πλάσμα Σου. Και ποιος μπορεί να κατανοήσει την αγάπη Σου ή να γευθεί τη γλυκύτητά της, αν δεν τον διδάξεις Εσύ ο Ίδιος με το ´Aγιο Πνεύμα Σου;
Σε παρακαλώ, λοιπόν, Κύριε, στείλε στον κόσμο Σου τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, για να γνωρίσουν όλοι την αγάπη Σου. Ζέστανε τις θλιμμένες καρδιές των ανθρώπων, για να δοξάζουν με χαρά το έλεός Σου.
Παράκλητε αγαθέ, Σε ικετεύω με δάκρυα, παρηγόρησε τις πονεμένες ψυχές του κόσμου Σου. Δώσε σε όλους τους λαούς να ακούσουν τη γλυκιά φωνή Σου: «Αφέωνται υμίν αι αμαρτίαι». Ναι, Αγαθέ, στην εξουσία Σου είναι να κάνεις θαύματα και δεν υπάρχει μεγαλύτερο θαύμα από το να αγαπά κάποιος τον αμαρτωλό στην πτώση του. Τον άγιο είναι εύκολο να τον αγαπάς, είναι άξιος.
Ναι, Κύριε, άκουσε την προσευχή της γης. Όλοι οι λαοί αδημονούν· όλοι έχουν περιπέσει στην ακηδία της αμαρτίας· όλοι στερήθηκαν τη χάρη Σου και ζουν στο σκοτάδι.

Ω, λαοί, ας φωνάξουμε στον Κύριο, όλη η γη, και θα εισακουστεί η προσευχή μας, γιατί ο Κύριος χαίρεται με τη μετάνοια των ανθρώπων. Και όλες οι ουράνιες δυνάμεις περιμένουν να απολαύσουμε κι εμείς τη γλυκύτητα της αγάπης του Θεού και να δούμε την ωραιότητα του προσώπου Του.
Όταν οι άνθρωποι διατηρούν τον άγιο φόβο του Θεού, τότε η ζωή στη γη είναι ευχάριστη και γλυκιά. Τώρα, όμως, οι άνθρωποι άρχισαν να ζουν σύμφωνα με το θέλημά τους και το νου τους. Εγκατέλειψαν τις άγιες εντολές κι ελπίζουν να βρουν χαρά χωρίς τον Κύριο, μη γνωρίζοντας ότι μόνο ο Κύριος είναι η αληθινή χαρά μας και μόνο με τον Κύριο ευφραίνεται η ψυχή του ανθρώπου. Αυτός θερμαίνει και ζωογονεί την ανθρώπινη ψυχή, όπως ο ήλιος ζεσταίνει τα λουλούδια του αγρού και ο άνεμος τα λικνίζει και τα ζωογονεί.
Ο Κύριος μας έδωσε τα πάντα, για να Τον δοξάζουμε. Ο κόσμος, όμως, δεν το καταλαβαίνει. Και πώς μπορεί κάποιος να καταλάβει κάτι πού ούτε το είδε ούτε το γεύθηκε; Κι εγώ, όταν ήμουν στον κόσμο, σκεφτόμουν ποια είναι η ευτυχία στη γη: Είμαι υγιής, κομψός, πλούσιος, αγαπητός στον κόσμο, και γι΄ αυτό είχα κενοδοξία. Όταν, όμως, γνώρισα τον Κύριο εν Πνεύματι Αγίω, άρχισα πια να θεωρώ όλη τη δόξα του κόσμου σαν τον καπνό που τον σκορπίζει ο άνεμος. Η χάρη, όμως, του Αγίου Πνεύματος χαροποιεί και ευφραίνει την ψυχή, και αυτή μέσα σε βαθιά ειρήνη βλέπει τον Κύριο και λησμονεί τη γη.
Κύριε, φέρε πάλι το λαό Σου κοντά Σου, για να δει με το ´Aγιο Πνεύμα το γαλήνιο πρόσωπό Σου, και να απολαύσει την κατά πρόσωπο θέα Σου από αυτή τη γη, και βλέποντας Εσένα, όπως είσαι, να γίνουν όλοι όμοιοι με Σένα.
Ας είναι δοξασμένος ο Κύριος, που μας έδωσε τη μετάνοια και με αυτή σωζόμαστε όλοι μας χωρίς εξαίρεση. Μόνο όσοι δεν μετανοούν δεν θα σωθούν· κι εδώ βλέπω την απόγνωσή τους και κλαίω από συμπόνια γι΄ αυτούς. Αυτοί δεν γνώρισαν με το ´Aγιο Πνεύμα πόσο μεγάλη είναι η ευσπλαχνία του Θεού. Αν κάθε ψυχή γνώριζε τον Κύριο, θα γνώριζε πόσο μας αγαπά Αυτός, και κανένας δεν θ΄ απελπιζόταν για την σωτηρία του, αλλά ούτε και θα γόγγυζε ποτέ.
Ψυχή που έχασε την ειρήνη, οφείλει να μετανοήσει. Τότε ο Κύριος θα συγχωρήσει τις αμαρτίες της και θα έχει χαρά και ειρήνη. Και δεν χρειάζονται άλλοι μάρτυρες, αλλά το Ίδιο το Πνεύμα μαρτυρεί μέσα μας ότι συγχωρέθηκαν οι αμαρτίες, και το σημάδι για την άφεση των αμαρτιών είναι ότι μισήσαμε την αμαρτία.
Και τι άλλο να περιμένουμε; Να ζητήσουμε από τους ουρανούς να μας ψάλει κάποιος ένα ουράνιο τραγούδι; Μα στον ουρανό όλα ζουν με το ´Aγιο Πνεύμα και σε μας, στη γη, δόθηκε το ίδιο ´Aγιο Πνεύμα. Και στους ναούς του Θεού οι ακολουθίες τελούνται με το ´Aγιο Πνεύμα. Και στις ερήμους, στα βουνά και στις σπηλιές και παντού οι ασκητές του Χριστού ζουν με το ´Aγιο Πνεύμα. Και αν Το φυλάξουμε, θα είμαστε ελεύθεροι από κάθε σκοτάδι και η αιώνια ζωή θα είναι μέσα μας.
Αν όλοι οι άνθρωποι μετανοούσαν και τηρούσαν τις εντολές του Θεού, ο παράδεισος θα ήταν στη γη, γιατί «η Βασιλεία του Θεού εντός ημών εστίν». Η Βασιλεία του Θεού είναι το ´Aγιο Πνεύμα και το ´Aγιο Πνεύμα είναι το ίδιο στον ουρανό και στη γη.
ΣΙΛΟΥΑΝΟΎ ΑΘΩΝΊΤΟΥ

Οι κατά Χριστόν σαλοί.

Η παράδοξη περίπτωση των «διά Χριστόν σαλών», δηλαδή των ασκητών που έζησαν στο περιθώριο της κοινωνίας, παριστάνοντας τους τρελούς και υπομένοντας το χλευασμό, το ρατσισμό (ακόμη και ορισμένων «καθώς πρέπει χριστιανών»), τον κοινωνικό αποκλεισμό και τη βία, είναι πλέον πολύ γνωστή στο ευρύ κοινό.
Όμως τον τελευταίο καιρό έχει εκφραστεί αίτημα από μερικούς αδελφούς να γραφτεί σε αυτό τον ιστότοπο ένα άρθρο γι’ αυτούς, και σ’ αυτό το αίτημα επιχειρεί να ανταποκριθεί το φτωχό τούτο κείμενο. Μακάρι οι ίδιοι οι άγιοι να βοηθήσουν, ώστε να γράψουμε ό,τι εκείνοι θέλουν και ό,τι θα ωφελήσει τους συνανθρώπους μας.
Το αίτημα αυτό φανερώνει πόση ανάγκη έχει ο σύγχρονος άνθρωπος για τα μηνύματα των διά Χριστόν σαλών, που ήταν και είναι (γιατί και σήμερα υπάρχουν), ίσως περισσότερο από κάθε άλλο είδος αγίων, άνθρωποι ανυπόταχτοι, αντισυμβατικοί και τολμηροί.
Η λέξη σαλός ανήκει στη βυζαντινή περίοδο της ελληνικής γλώσσας και σημαίνει τρελός («σαλεμένος», όπως λέμε σήμερα). Οι «διά Χριστόν σαλοί» είναι ασκητές που παριστάνουν τους τρελούς για χάρη του Χριστού, γι’ αυτό χαρακτηρίζονται «διά Χριστόν» (=για το Χριστό). Αυτή είναι η μορφή και η μέθοδος της ασκητικής τους ζωής. Όπως δηλαδή κάποιος μοναχός μονάζει σε μοναστήρι, με υπακοή στο γέροντά του και ακολουθώντας τον κανόνα ζωής του μοναστηριού, κάποιος άλλος ασκητεύει στην έρημο, άλλος στα δάση, άλλος σε μια σπηλιά, άλλος σε μια καλύβα κ.τ.λ., οι σαλοί ασκητεύουν μέσα στην κοινωνία και ο ασκητικός τους δρόμος είναι το να παριστάνουν τους τρελούς. Η κοινωνία, στην οποία ζουν, μπορεί να είναι πόλη ή χωριό, αλλά μπορεί να είναι και μοναστήρι (ένας σαλός μοναχός ανάμεσα σε «καθώς πρέπει» μοναχούς) ή ακόμη και φυλακή (όπως στην περίπτωση του μαρτυρικού Ρώσου επισκόπου Βαρνάβα Μπελιάγεφ, † 1963, στον οποίο βλέπουμε τον εκπληκτικό συνδυασμό σαλότητας, επισκοπικού αξιώματος και σειράς φυλακίσεων και εκτοπίσεων από το αθεϊστικό καθεστώς) και οποιοσδήποτε άλλος χώρος συγκέντρωσης ανθρώπων.
Πρέπει να επισημάνουμε ότι οι ρίζες της διά Χριστόν σαλότητας υπάρχουν ήδη στην Αγία Γραφή, στη ζωή και τη συμπεριφορά αρκετών προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, όπως του προφήτη Ωσηέ (ακόμη και του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου).   Έτσι, ο προφήτης Αχιά ο  Σηλωνίτης κόβει το χιτώνα του στα 12 και δίνει 10 κομμάτια στο δούλο Ιεροβοάμ, που θα τον ακολουθούσαν οι 10 από τις 12 φυλές του Ισραήλ, για να προειδοποιήσει ότι  με την άθλια διακυβέρνηση του βασιλιά Ροβοάμ το βασίλειο θα κατέληγε στη διχοτόμηση (Γ΄ Βασιλειών, 11, 29 και εξής). Ο προφήτης Ιερεμίας, κατ’ εντολήν του Θεού, φορτώνεται ένα ζυγό (οριζόντιο ξύλο, όπου ζεύουν δυο βόδια για να τραβάνε το αλέτρι) για να προειδοποιήσει το βασιλιά Σεδεκία ότι με αυτά που κάνει θα φέρει την υποταγή στους Βαβυλώνιους (Ιερεμίας, κεφ. 34-35).

Οι ρίζες της εντοπίζονται ακόμη στα λόγια του Κυρίου «μακάριοί εστε όταν ονειδίσωσιν υμάς και διώξωσι και είπωσι παν πονηρόν ρήμα καθ’ υμών ψευδόμενοι ένεκεν εμού. χαίρετε και αγαλλιάσθε, ότι ο μισθός υμών πολύς εν τοις ουρανοίς· ούτω γαρ εδίωξαν τους προφήτας τους προ υμών» (Ματθ. 5, 11-12) και σε διαπιστώσεις του αποστόλου Παύλου, όπως ότι οι απόστολοι γίνονται «μωροί διά Χριστόν» (ανόητοι για το Χριστό) και το κήρυγμά τους θεωρείται από τους ειδωλολάτρες «μωρία» (τρέλα) – βλ. Α΄ Κορινθίους κεφ. 1, στίχος 23, και κεφ. 4, στίχος 10. Άλλωστε και τον ίδιο τον Ιησού Χριστό και τον απόστολο Παύλο τους χαρακτήρισαν τρελούς ή δαιμονισμένους (βλ. κατά Ιωάννην κεφ. 7 και 8, Πράξεις των αποστόλων, κεφ. 26, στίχ. 24).
Ποια τα αποτελέσματα αυτής της ασκητικής μεθόδου; Με αυτό τον τρόπο, κατ’ αρχάς, ο διά Χριστόν σαλός ασκεί τον εαυτό του στην ταπεινοφροσύνη, υπομένοντας, όπως είπαμε, τη ρατσιστική συμπεριφορά της κοινωνίας. Έχει καταστρέψει τη ζωή του (με ανθρώπινα κριτήρια, δηλ. έχει ανατρέψει την ευκαιρία για επαγγελματική και κοινωνική άνοδο), έχει μαυρίσει την κοινωνική εικόνα του και μάλιστα βλέπει μπροστά του τους ανθρώπους που είτε τον λυπούνται είτε τον περιφρονούν (ενώ ο μοναχός που φεύγει από τον κόσμο κατά κανόνα δεν το βλέπει αυτό). Έτσι, αποσκοπεί στο ν’ αφήσει να πεθάνει κάθε ίχνος εγωισμού μέσα του, να γίνει ταπεινός όσο το χώμα της γης.
Εκτός αυτού, συμπάσχει με τους περιθωριακούς, περιφρονημένους, άστεγους, κουρελήδες, ζητιάνους, αληθινούς τρελούς και γενικά με τις περιθωριακές ομάδες της κοινωνίας, ανάμεσα στις οποίες ζει. Ο άγιος Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός, όταν του έδιναν ελεημοσύνη, πήγαινε ανάμεσα στους ζητιάνους και τους άστεγους και έκανε πως μετράει τα χρήματά του, χωρίς να καταλαβαίνει την αξία τους. Κάποια στιγμή κάποιος άπλωνε το χέρι να του πάρει κανένα νόμισμα και τότε ο άγιος παρίστανε πως τσακώνεται μαζί του και μετά σηκωνόταν και έφευγε τρέχοντας, παρατώντας όλα τα χρήματα στη διάθεση των φτωχών.
Εκτός αυτού, αν ο σαλός φτάσει σε κάποιο στάδιο αγιότητας, διδάσκει τους ανθρώπους με τη συμπεριφορά του και τα λόγια του. Αποδεικνύει πως η καθώς πρέπει συμπεριφορά συχνά είναι επιφανειακή και υποκριτική, αλλά και πως η δήθεν τετράγωνη λογική μας συχνά μας οδηγεί σε αλαζονεία και σκληρότητα. Επίσης, πολλές φορές, λέγοντας φαινομενικές παλαβομάρες, αποκαλύπτει σε ανθρώπους αλήθειες για τον εαυτό τους ή τους δίνει συμβουλές που μπορεί ν’ αλλάξουν τη ζωή τους.
Έτσι, ο άγιος Βασίλειος της Μόσχας έφτυνε τους τοίχους των εκκλησιών, για να φύγουν οι δαίμονες, και φιλούσαν τους τοίχους των πορνείων, για να τιμήσουν τους θλιμμένους αγγέλους που παρέμεναν έξω απ’ αυτά. Ο άγιος Νικόλαος του Πσκωφ (ο «Νικόλσκα» = Νικολάκης), στη Ρωσία, πρόσφερε δημόσια ένα πιάτο ωμό κρέας στον παράφρονα τσάρο Ιβάν τον Τρομερό, για να του δείξει ότι με τη συμπεριφορά του είναι σαν να κατασπαράζει τις σάρκες των υπηκόων του!...
Συνήθως ο Θεός καθοδηγεί κάποιον να ανακαλύψει «τυχαία» ότι ο τάδε, που όλη η πόλη τον περιφρονεί και τον κοροϊδεύει, που ζει από ελεημοσύνες, κοιμάται στη μέση του δρόμου, ανεβαίνει στον άμβωνα της εκκλησίας και πετάει σπασμένα καρύδια στους πιστούς ή τρώει κρέας δημόσια τη σαρακοστή, να κυκλοφορεί γυμνός ή να μπαινοβγαίνει στους οίκους ανοχής (πράγματα που έκανε π.χ. ο άγιος Συμεών ο διά Χριστόν σαλός), είναι στην πραγματικότητα ένας θαυματουργός άγιος πολύ κοντά στους αγγέλους του Θεού!
Βέβαια, τους τελευταίους αιώνες έχουν ζήσει σαλοί που πολλοί ευσεβείς χριστιανοί έχουν αντιληφθεί την αγιότητά τους κι έτσι έχουν γύρω τους αρκετούς μαθητές. Και πάλι όμως σχηματίζεται γύρω τους ένας κύκλος έμπιστων φίλων, που ξέρουν «το μυστικό του σαλού» (ότι δεν είναι τρελός, αλλά άγιος), ενώ παραέξω οι «καθώς πρέπει» συνεχίζουν να τον περιφρονούν και να τον αποφεύγουν.
 Σαλοί άγιοι
 Μία εντυπωσιακή περιγραφή των διά Χριστόν σαλών παρέχει ο ιστορικός του 6ου αιώνα Ευάγριος ο Σχολαστικός: «Υπάρχουν ελάχιστοι τέτοιοι ασκητές που αφού πετυχαίνουν την απάθεια και την εσωτερική κάθαρση με σκληρή προσπάθεια, επιστρέφουν στον κόσμο. Κάνουν τους τρελούς με σκοπό να υποτάξουν τον εγωισμό και την ανθρώπινη κενοδοξία. Χωρίς να κρύβονται τρώνε στα καπηλειά και στις διάφορες ταβέρνες. Ακόμα και στα δημόσια λουτρά συζητούν και συλλούζονται με τις γυναίκες χωρίς να σκανδαλίζονται. Συναναστρέφονται με τους άντρες και τις γυναίκες σαν να μετέχουν και στα δύο φύλλα και όχι μόνο στο ένα. Με τους άντρες είναι άντρες, με τις γυναίκες. Η αρετή τους, αντίθετα με τις κοινές παραδοχές και την φυσιολογική τάξη, έχει δημιουργήσει τους δικούς της νόμους. Πεινούν και διψούν όταν τους διατάξει αυτός ο νόμος και όχι όταν έχουν την φυσική ανάγκη που την έχουν ξεπεράσει. Με τη βοήθεια της θείας χάρης μέσα τους συνυπάρχουν αντίθετες καταστάσεις όπως η ζωή και ο θάνατος. Είναι νεκροί ως προς τα πάθη και ζωντανοί για τον θεό» (από το εξαίρετο άρθρο του Νίκου Χειλαδάκη «Η θεία τρέλα και οι αναρχικοί της Ορθοδοξίας», που δημοσιεύεται στο Διαδίκτυο).
Από τα αρχαία χρόνια η Εκκλησία της Ελλάδας τιμά επτά σαλούς αγίους: τον άγ. Ανδρέα, Σκύθη στην καταγωγή, που είδε και το περίφημο όραμα της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου στο ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, την αλήθεια για τον οποίο γνώριζε μόνο ο ιερέας Νικηφόρος της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης, ο πνευματικός του πατέρας  (βλ. Παν. Μαρτίνη, Ο σαλός άγιος Ανδρέας και η σαλότητα στην Ορθόδοξο Εκκλησία, εκδ. Τήνος, και Όσιος Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός, έκδ. Ιεράς Μονής Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 1998),
τον άγ. Συμεών Εμέσης το διά Χριστόν σαλό (που, αφού ασκήτεψε 29 χρόνια στην έρημο με τον αδελφικό φίλο του, τον Ιωάννη, αναχώρησε για την πόλη λέγοντας «πάω να εμπαίξω τον κόσμο»), τη βιογραφία του οποίου έγραψε ο Λεόντιος Νεαπόλεως (βλ. Ο Άγιος Συμεών ο διά Χριστόν σαλός, εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας»)
τον άγ. Θεόδωρο το σαλό,

τον άγ. Παύλο το σαλό,

τον άγ. Σάββα το Βατοπεδινό,

τον άγ. Θεόδουλο τον Κύπριο

και την αγία Ισιδώρα, η οποία έζησε περιφρονημένη από εμπαθείς μοναχές στη γυναικεία μονή της Ταβέννης, στην Άνω Αίγυπτο· εκεί την ανακάλυψε, κατόπιν οράματος, ο μεγάλος άγιος ασκητής Πιτηρούμ· όταν όμως έγινε γνωστή η αγιότητά της χάθηκε και κανείς δεν έμαθε τίποτ’ άλλο γι’ αυτήν (βλ. Παλλαδίου Λαυσαϊκόν (4ος – 5ος αι. μ.Χ.)· η διήγηση αναδημοσιεύεται στο Γεροντικόν, εκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 1983, σελ. 255-257.).
Όλοι οι παραπάνω φέρουν δίπλα στο όνομά τους τον τίτλο «ο διά Χριστόν σαλός» ή «η διά Χριστόν σαλή», κι έτσι ξεχωρίζουν από άλλους αγίους με το ίδιο όνομα (π.χ. ο άγ. Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός από τον απόστολο Ανδρέα, ο άγ. Συμεών ο διά Χριστόν σαλός από τον άγ. Συμεών το Νέο Θεολόγο κ.λ.π.).
Η Ρωσική Εκκλησία τιμά περισσότερους, άντρες και γυναίκες (τους λεγόμενους «Γιουροντίβι», Iurodivyi), ανάμεσα στους οποίους ορισμένοι από τους σημαντικότερους αγίους της Ρωσίας, όπως ο άγιος Βασίλειος της Μόσχας (στον οποίο είναι αφιερωμένος ο καθεδρικός ναός της Μόσχας), η οσία Ξένη της Πετρούπολης († 1806), που κυκλοφορούσε ντυμένη με τη στρατιωτική στολή του νεκρού συζύγου της και παρίστανε ότι είχε υιοθετήσει την ταυτότητά του, η αγία Πελαγία Ιβάνοβνα († 1884), η αγία Παρασκευή (Πάσσα) του Ντιβέγιεβο († 1915), κ.ά. «Από το 14ο μέχρι και τον 20ό αιώνα έχουν παρελάσει από τους δρόμους των πόλεων ή των δασών αυτής της αχανούς χώρας χιλιάδες γυμνοί ή ημίγυμνοι, ανυπόδητοι, κουρελοφορεμένοι, άστεγοι «αλήτες» «τρελοί», που στο διάβα τους άλλοι θαυματουργώντας, άλλοι νουθετώντας και άλλοι ελέγχοντας έφεραν πολλούς σε συναίσθηση της ματαιότητας τούτου του κόσμου και κατ’ επέκταση έζησαν τα υπόλοιπά τους χρόνια κοντά στην Εκκλησία» (Ίκαρου Πετρίδη, Εμπαίζοντες – Ημείς μωροί διά Χριστόν, εκδ. Μορφή – Εκδοθείτω, Αθήνα 2008, σελ. 14).
Άλλοι Ρώσοι σαλοί άγιοι: «Ο  άγιος Προκόπιος, που έζησε στις αρχές του 14ου αιώνα. Ήταν πλούσιος έμπορος ο οποίος αφού έδωσε όλη την περιουσία του στους φτωχούς, έγινε ο ίδιος ζητιάνος και κοιμόταν με τους σκύλους η πολλές φορές στα σκαλοπάτια των εκκλησιών. Προσευχόταν διαρκώς για την πόλη και τους κατοίκους της οι οποίοι τον θεωρούσαν προφήτη. Αναγνωρίστηκε σαν άγιος από την Σύνοδο της Μόσχας, το 1547.
Άλλοι δύο φημισμένοι Yurodivi που έζησαν στην περιοχή του Novgorod, ήταν οι Νικόλαος και Θεόδωρος, (†1392). Κατοικούσαν στις όχθες του Βόλγα. Πολλές φορές πήγαιναν στη γέφυρα του ποταμού για να μαλώσουν, να χτυπηθούν και να πέσουν στο νερό του ποταμού, χλευάζοντας έτσι τους πολίτες της πόλης που έκαναν το ίδιο επειδή ήταν χωρισμένοι σε δύο στρατόπεδα, από πολιτικές η τοπικές διαμάχες.
Ένας άλλος Yurodivi από το Novgorod, ήταν ο Μιχαήλ Klopski (†1453 ή 54). Έγινε μοναχός στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας περνώντας μία σκληρή ασκητική ζωή, μέσα στη σιωπή. Δεν δίστασε να επιτρέψει την είσοδο σε 30 αλήτες με τα όπλα τους στο μοναστήρι να τους βάλλει στο τραπέζι και να τους σερβίρει φαγητό» (Νίκος Χειλαδάκης, στο προαναφερθέν άρθρο).
Γενικά η σαλότητα θεωρείται χάρισμα του Αγίου Πνεύματος, πολλοί σαλοί άγιοι κατέθεταν ότι είχαν λάβει ρητή κλήση από το Χριστό και η υποβολή κάποιου σ’ αυτού του είδους τη δοκιμασία δεν συνιστάται αν δεν έχει αυτή την κλήση, γιατί κινδυνεύει είτε να τρελαθεί στ’ αλήθεια, είτε να απογοητευτεί (περιμένοντας να αναδειχθεί άγιος και σοφός δάσκαλος με οπαδούς που θα τον τιμούν) και να καταλήξει πλανημένος ψευτοάγιος και ψευτοδάσκαλος!...
 Δύο αποσπάσματα
 Από τη βιογραφία του αγίου Συμεών του διά Χριστόν σαλού: Είχε τη συνήθεια ο όσιος να πηγαίνει στα σπίτια των πλουσίων και να παίζει και να προσποιείται πολλές φορές ότι φιλάει τις δούλες τους. Μια φορά κάποιος άφησε έγκυο μια δούλη κάποιου πλουσίου. Όταν η κυρία της τη ρώτησε ποιος τη διέφθειρε, επειδή δεν ήθελε να το φανερώσει, είπε: «Ο Σαλός Συμεών με βίασε». Όταν ήρθε ο άγιος, όπως το συνήθιζε, στο σπίτι αυτό, του είπε η κυρία της κοπέλας: «Μπράβο, αββά Συμεών, διέφθειρες και άφησες έγκυο τη δούλη μου». Αμέσως γέλασε εκείνος, έσκυψε το κεφάλι του και χειρονομώντας με το δεξί του χέρι της έλεγε, έχοντας ενωμένα τα πέντε δάχτυλά του: «Έλα, έλα, καημένη, θα σου γεννήσει και θα έχεις ένα μικρό Συμεώνη». Όσο χρόνο ήταν αυτή έγκυος, της κουβαλούσε ο αββάς Συμεών ψωμιά, κρέατα και ψάρια λέγοντας: «Φάε, γυναίκα μου». Όταν ήρθε η ώρα να γεννήσει, κοιλοπόνησε τρεις μέρες κινδυνεύοντας να πεθάνει. Είπε τότε η κυρία της στο Σαλό: «Προσευχήσου, αββά Συμεών, γιατί η γυναίκα σου δεν μπορεί να γεννήσει». Εκείνος της απάντησε χορεύοντας και χτυπώντας τα χέρια του: «Μα τον Ιησού, μα τον Ιησού, ταπεινή, δεν θα μπορέσει να γεννήσει το παιδί, αν δεν πει ποιος είναι ο πατέρας του». Όταν άκουσε αυτό η δούλη που κινδύνευε, ομολόγησε ότι συκοφάντησε τον αββά και φανέρωσε τον αληθινό πατέρα. Αμέσως τότε γέννησε. Θαύμασαν όλοι και, ενώ οι άνθρωποι του σπιτιού αυτού τον είχαν για άγιο, οι άλλοι έλεγαν: «Με τη βοήθεια του Σατανά μαντεύει, αφού είναι τελείως τρελός».

Από τη βιογραφία του αγίου Ανδρέα του διά Χριστόν σαλού: Μία μέρα λοιπόν ο Ανδρέας βρέθηκε τυχαία σε μία μεγαλοπρεπή κηδεία.  Είχε πεθάνει κάποιος άρχοντας της πόλης και την κηδεία του συνόδευε ένα πλήθος ανθρώπων από τους οποίους άλλοι έψαλλαν, άλλοι θυμιάτιζαν, ενώ οι στενοί του συγγενείς έκλαιγαν με πάθος. Εκείνο όμως που δεν έβλεπαν όσοι ακολουθούσαν την κηδεία και μόνο ο άγιος Ανδρέας έβλεπε με φρίκη, ήταν ένα πλήθος δαιμόνων οι οποίοι επίσης συνόδευαν τον νεκρό και περιγελούσαν όλους εκείνους που τιμούσαν έναν καθόλου ενάρετο άνθρωπο στην επίγεια ζωή του. Όμως, τελευταίος από όλους ακολουθούσε ένας όμορφος νέος ο οποίος με τους θρήνους και τα πολλά δάκρυά του συγκίνησε τον άγιο Αντρέα, που στην αρχή νόμισε ότι ήταν κάποιος συγγενής του πλούσιου άρχοντα.
Αυτός όμως ήταν η ίδια η ψυχή του πλούσιου, που μόνο ο άγιος Αντρέας έβλεπε και που έκλεγε για την αμαρτωλή ζωή που είχε κάνει. Στα γοερά δάκρυά του, προστέθηκαν και αυτά του ίδιου του αγίου Αντρέα, που είχε καταλάβει και θρηνούσε κι αυτός για την χαμένη ψυχή. Έκπληκτοι οι άλλοι έβλεπαν τον άγιο, έναν ξένο, να κλαίει πιο πολύ από όλους για τον νεκρό. Θεώρησαν ότι κοροϊδεύει τον νεκρό και τον κυνήγησαν με πέτρες.
Σαλή συμπεριφορά εκδήλωναν πολλές φορές, για συγκεκριμένους λόγους, και άλλοι άγιοι, όπως ο άγιος Παναγής Μπασιάς από την Κεφαλονιά, ο άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης κ.ά.
 Σύγχρονοι σαλοί
 Σαλοί ασκητές όμως υπήρξαν και τον 20ό αιώνα, ενώ υπάρχουν και σήμερα, την εποχή της σύγχρονης τεχνολογίας και της «ορθολογιστικής» αθεΐας. Οι ασκητές αυτοί δεν είναι επίσημα αναγνωρισμένοι ως άγιοι, αλλά καταγράφονται στα σύγχρονα γεροντικά ως γέροντες και πατέρες και πολλοί από αυτούς τιμώνται ως άγιοι στη συνείδηση εκείνων που τους γνώρισαν.

Κατ’ αρχάς, τόπος ασκητικής ζωής αρκετών διά Χριστόν σαλών υπήρξε το Άγιον Όρος. Ο όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης αναφέρει κάποιους αγίους σαλούς ασκητές, τους οποίους γνώρισε ο ίδιος, στο σπουδαίο σύγγραμμά του Αγιορείται Πατέρες και Αγιορείτικα, που εκδόθηκε από την Ιερά Μονή Σουρωτής. Ανάμεσά τους ο γέρο Κώστας ο διά Χριστόν σαλός (που χάθηκαν τα ίχνη του, όταν κάποιοι τον μετέφεραν στη Θεσσαλονίκη).
Από διάφορες πηγές ας αναφέρουμε επίσης τους σαλούς γέροντες Φιλάρετο από τα απόκρημνα και «φρικτά» Καρούλια του Αγίου Όρους (που πήγε φυλακή ως… αρχαιοκάπηλος, επειδή είχε στην κατοχή του παλιά βιβλία – πράγμα φυσικό για αγιορείτη ασκητή – και όταν κλήθηκε σε δίκη και αρνήθηκε να ορκιστεί, μόνο έβαλε τρεις μετάνοιες μπροστά στο Ευαγγέλιο – γι’ αυτόν έγραψε ο άγιος γέροντας Δανιήλ ο Κατουνακιώτης), Μανασσή από το Ρέθυμνο († 1970), Ηρωδίωνα το Ρουμάνο, που ζούσε στην αγιορείτικη έρημο της Καψάλας († 1990), και Γεράσιμο το Ρουμάνο, που ζούσε έξω από τη μονή Νεάμτς της Ρουμανίας, σε μια μισογκρεμισμένη καλύβα της Σκήτης Βοβιντένια.
Διά Χριστόν σαλή θεωρείται και η αγία Σοφία της Κλεισούρας. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις σύγχρονων σαλών ασκητριών είναι η γερόντισσα Ταρσώ († 1980), που ζούσε σε μια πλινθοπαράγκα έξω από το παλαιοημερολογίτικο μοναστήρι της Παναγίας της Πευκοβουνογιάτρισσας στην Κερατέα Αττικής, και η γερόντισσα Στέλλα Μιτσακίδου, το «Σπουργιτάκι του Θεού», που έζησε άστεγη στο κέντρο της Αθήνας και παρασύρθηκε από αυτοκίνητο με μοιραία κατάληξη το 2005.
Για τη γερόντισσα Ταρσώ, επειδή ανήκε σε παλαιοημερολογίτικη μονή (ορθόδοξη μεν, αλλά σχισματική), έχουν εκφραστεί αντιρρήσεις ως προς την αγιότητά της (έχει αναγνωριστεί ως αγία μόνο από τη λεγόμενη «ματθαιική παράταξη» του παλαιού ημερολογίου). Πρέπει ωστόσο να πούμε ότι εκείνη προσέγγισε χωρίς φανατισμό και το ημερολογιακό ζήτημα και τους χριστιανούς του νέου ημερολογίου και στη συνείδηση πάρα πολλών ανθρώπων τιμάται ως αγία. Μάλιστα τη βιογραφία της έγραψε ο καθηγητής Ιωάννης Κορναράκης, χριστιανός της κανονικής Εκκλησίας της Ελλάδος (νέου ημερολογίου) – βλ. Ιωάννου Κ. Κορναράκη, Ταρσώ, η διά Χριστόν σαλή, έκδ. Ιερού Κελλίου Αγ. Νικολάου Μπουραζέρη, Άγιον Όρος 2003. Εδώ θα αναφέρω τα λόγια κάποιου επισκόπου της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που αναφερόταν σε κάποιο άλλο πρόσωπο: «Ο Θεός δεν θα αγνοήσει τον αγώνα του, την πίστη και την αγάπη του, επειδή έκανε ένα λάθος και παρέμεινε παλαιοημερολογίτης».
Διά Χριστόν σαλοί χαρακτηρίζονται ο μεγάλος θαυματουργός άγιος Γαβριήλ ο Ομολογητής από τη Γεωργία († 1995), ο π. Φώτης Λαυριώτης από τη Λέσβο († 2010), αλλά και η νεομάρτυς από τους Ναζί αγία Μαρία Σκόμπτσοβα της Γαλλίας, που κάπνιζε, πήγαινε στα μπαρ (όπου συναντούσε δυστυχισμένους ανθρώπους και τους στήριζε) κ.λ.π., ενώ και σύγχρονοι αντισυμβατικοί τύποι που εμφανίζονται στις πόλεις και τα μοναστήρια μας τοποθετούνται σε αυτή την κατηγορία, όπως ο «Φώτης του αθέατου δρόμου» (όπως έχει χαρακτηριστεί) στο Βόλο, ο γέροντας Ντόμπρι Ντόμπρεφ της Σόφιας (Βουλγαρίας), που ζητιανεύει και προσφέρει τα χρήματα σε ορφανοτροφεία και φτωχά μοναστήρια και άλλοι. Συμπεριφορά με στοιχεία σαλότητας εμφάνιζε ενίοτε και ο αντισυμβατικός συγγραφέας, ζωγράφος και ποιητής Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης.
Γ

 Σαλοί εκτός της Εκκλησίας – Η κοσμική σαλότητα

 Η υιοθέτηση αντισυμβατικής συμπεριφοράς που σκόπιμα παραπέμπει σε τρέλα είναι γνωστή τακτική σε πολλούς πολιτισμούς. Παραθέτουμε ορισμένα στοιχεία από το άρθρο για το Νικόλα τον Άσιμο «Ο άθεος (;) διά Χριστόν σαλός των Εξαρχείων»

Σαλότητες για λόγους κοινωνικής κριτικής έχουν εμφανιστεί σε αρκετά πρόσωπα, από την αρχαιότητα ακόμα (βλ. π.χ. το Διογένη και γενικά τους κυνικούς φιλοσόφους), στο δυτικοευρωπαϊκό Μεσαίωνα το έκανε αυτό ο ρωμαιοκαθολικός άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης, ο Σέξπιρ βάζει τον Άμλετ να το παίζει τρελός, για ν' ανακαλύψει το δολοφόνο του πατέρα του (αλλά έμμεσα περνάει το μήνυμα της απελευθέρωσης μέσω της απόρριψης της συμβατικής λογικής), ενώ στα νεότερα χρόνια αρνήθηκαν τους κανόνες της συμβατικής λογικής οι σουρεαλιστές και οι ντανταϊστές, ενώ κάποιοι ξεχώρισαν ακριβώς γι' αυτό το στυλ, όπως ο Σαλβατόρ Νταλί.
Αυτούς (πλην του αγ. Φραγκίσκου) τους χαρακτηρίζω "κοσμικούς σαλούς", διότι "κόσμος" = η εκτός χριστιανισμού περιοχή της κοινωνίας. Είναι τα ξαδέρφια των "διά Χριστόν σαλών" και ως τέτοια τα τιμώ και αναγνωρίζω τη μεγάλη αξία της επιλογής τους για την αφύπνιση της κοινωνίας. Ο Νικόλας Α., ο Έτσι, είναι ένας απ' αυτους.
Στις μέρες μας, σαλότητες κάνουν κι άλλοι, όπως ο Τζίμης Πανούσης, ο Θέμος Αναστασιάδης, ακόμα και οι Α.Μ.Α.Ν. (νυν "Ράδιο Αρβύλα"). Άξιος ο μισθός τους – βέβαια ο Νικόλας [Άσιμος] πέθανε κιόλας βαδίζοντας αυτό το δρόμο, και τούτο γιατί στο τέλος έγινε ένα με αυτό το δρόμο:

Προσωπικά εύχομαι να μην πεθάνουν κι άλλοι. Οι παραπάνω που αναφέρω, παρότι μερικές φορές εμφανίζονται ως βλάσφημοι (τον Πανούση βασικά εννοώ), και δυστυχώς με αυτό τον τρόπο μάλλον απομακρύνονται από το Θεό (Του κλείνουν την καρδιά τους), στην πραγματικότητα ο εχθρός που πολεμάνε είναι η υποκρισία.
Επιδιώκοντας την αυθεντικότητα, την ελευθερία και την ειλικρίνεια, ζητούν πράγματα που τα ζητούν και οι ορθόδοξοι χριστιανοί. Ίσως δεν το ξέρουν οι ίδιοι, ίσως δε θα ήθελαν να τους το πει κανείς, αλλά τα αιτήματά τους είναι σοφά & πολύ χριστιανικά (να και μία εκπληκτική ανάλυση του "Μπαγάσα" από το θεολόγο Παν. Φραγκάκο: http://o-nekros.blogspot.gr/2010/09/blog-post_5596.html). Και έχουμε αγίους που το κάνουν αυτό ήδη από τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Κατά τούτο οι κοσμικοί σαλοί είναι & λίγο "διά Χριστόν σαλοί", χωρίς να το ξέρουν. Στέκονται στην αφετηρία. Ανάλογα με τις συνθήκες και με τη διάθεση της καρδιάς τους μπορεί να κάνουν το βήμα...
Οι σαλοί άγιοι όμως έχουν μια μεγάλη διαφορά από τους κοσμικούς σαλούς, πέρα από το προφανές (τις θρησκευτικές πεποιθήσεις): η ορθόδοξη σαλότητα είναι πρώτιστα μορφή άσκησης & δευτερευόντως τρόπος κοινωνικής κριτικής! Ο ορθόδοξος σαλός, δηλαδή, παριστάνει τον τρελό για να καλλιεργήσει τον εαυτό του, να μάθει να υπομένει κάθε είδους προσβολές, ακόμα και ξύλο, χωρίς να νοιάζεται γι' αυτά, και έτσι να διδαχτεί την ταπείνωση – να γίνει "νεκρός για τον κόσμο", ώστε να ζωντανέψει για το Χριστό. Μόνο μετά τη δική του πνευματική πρόοδο (κάθαρση της καρδιάς από τα πάθη, φωτισμός του νου από το Άγιο Πνεύμα, αγάπη προς όλους), ο σαλός γίνεται άγιος και μπορεί να κρίνει την κοινωνία χωρίς βλάβη του εαυτού του, δηλ. χωρίς μίσος, εκδικητικότητα, υπεροψία, αποστροφή προς τους ανθρώπους...
Γι' αυτό ο διά Χριστόν σαλός είναι αληθινά ελεύθερος, γίνεται φωτεινός, άγιος και σώζεται στην αιωνιότητα, ενώ ο κοσμικός σαλός κινδυνεύει από την ευφυέστερη παγίδα του διαβόλου: να χωρίσει τον εαυτό του (τον "καλό", που "είναι εντάξει τώρα") από τους άλλους (τους "κακούς", που "θέλουν διόρθωμα") & να θέλει να διορθώσει τους άλλους, αφήνοντας τη δική του ψυχή να μαυρίζει στο σκοτάδι, τη μοναξιά, την απελπισία, και τελικά το μηδέν του (πνευματικού) θανάτου - που καταντάει και φυσικός θάνατος: "Για να μπορείς να παραμένεις έτσι, πρέπει να παίζεις την ψυχή σου".
Πολλοί πνευματικοί άνθρωποι έπεσαν στην παγίδα & δε θεραπεύτηκαν ποτέ (δε βρέθηκε κανείς χριστιανός στο δρόμο τους, μέσα στην αθεϊστική έρημο της σύγχρονης κοινωνίας, για να τους βοηθήσει), αλλά κατέληξαν στο τρελάδικο ή στην αυτοκτονία.
Δεν είναι δουλειά μου, ούτε και μπορώ, να κρίνω κανέναν. Μπορεί κι ένας κοσμικός σαλός να είναι ταπεινός & να κρίνει την κοινωνία από αγάπη, χωρίς υπεροψία, αγαπώντας τους υποκριτές και τους διεφθαρμένους αντί να τους σιχαίνεται. Ο Θεός ξέρει την καρδιά καθενός. Ωστόσο ο αγώνας του ορθόδοξου ασκητή (και ο αγώνας κάθε χριστιανού, οικογενειάρχη, επαγγελματία, μαθητή κ.τ.λ., άντρα ή γυναίκας) αποσκοπεί ακριβώς σ' αυτό: στην παγκόσμια αγάπη - που είναι, ας το σημειώσω, και αγάπη προς το Θεό, που "πρώτος μας αγάπησε", γι' αυτό και έγινε άνθρωπος και σταυρώθηκε για μας.
Εδώ τελειώνει το παράθεμα. Και κλείνω με μια αναφορά για την ασκητική σαλότητα στο Ισλάμ: «Οι Σαλοί τώρα έχουν άλλο όνομα και ονομάζονται Απτάληδες και Καλεντέρηδες. Η λέξη Καλεντέρης σημαίνει τον πτωχό, άγαμο, αποσπασμένο, αφοσιωμένο στην οδό του Δίκαιου Θεού, τον αμέριμνο, τον μη σκοτιζόμενο για τίποτα, τον κοσμικό. Οι Καλεντέρηδες κυκλοφορούν στα χωριά της Μικράς Ασίας ξυρισμένοι, με μοναδική τους περιουσία ένα φτωχό χιτώνα. Τρώνε χοιρινό και πίνουν κρασί, πράγματα απαγορευμένα για τη μουσουλμανική θρησκεία  και σκανδαλίζουν με τον τρόπο τους τους πιστούς. Κάνουν τον τρελό και  συχνά κοροϊδεύουν όσους πάνε να προσευχηθούν στα τζαμιά. Μιλάνε συνήθως τουρκικά, αναμεταξύ τους όμως έχουν μίαν άλλη διάλεκτο. την οποία οι Τούρκοι δεν καταλαβαίνουν.  Αδιάφοροι για τα εγκόσμια περιφρονούσαν κάθε κοσμική τάξη» (Ν. Χειλαδάκης, στο ανωτέρω άρθρο).
 Βιβλία και άρθρα
Βιβλία και άρθρα, από τα οποία μπορεί κάποιος να πληροφορηθεί βιογραφίες διά Χριστόν σαλών αγίων και ασκητών, αλλά και εκτιμήσεις γι’ αυτούς και για τη διά Χριστόν σαλότητα, είναι:
π. Παύλου Παπαδόπουλου, Μελέτη για τους διά Χριστόν σαλούς και τη σημασία τους στην ιστοσελίδα Πεμπτουσία (http://www.pemptousia.gr/author/archim-pavlos-papadopoulos/)
Νίκου Χειλαδάκη «Η θεία τρέλα και οι αναρχικοί της Ορθοδοξίας» (στο Διαδίκτυο).
Ίκαρου Πετρίδη, Εμπαίζοντες – Ημείς μωροί διά Χριστόν, εκδ. Μορφή – Εκδοθείτω, Αθήνα 2008 (όπου βλέπουμε συγκλονιστικά βιογραφικά 115 σαλών αγίων και γερόντων, ανδρών και γυναικών).
Παν. Μαρτίνη, Ο σαλός άγιος Ανδρέας και η σαλότητα στην Ορθόδοξο Εκκλησία, εκδόσεις Τήνος.
Ειρήνης Γκοραΐνωφ, Οι διά Χριστόν σαλοί, 1993.
Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, Αγιορείται Πατέρες και Αγιορείτικα, έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Σουρωτή Θεσσαλονίκης.
Δείτε επίσης την αριστουργηματική ρωσική ταινία Το Νησί του Πάβελ Λούνγκιν με πρωταγωνιστή τον Πιότρ Μαμόνωφ στο ρόλο του αγίου διά Χριστόν σαλού ασκητή Ανατόλιου, σε κάποιο μοναστήρι του ρωσικού βορρά.

Οι δυο πρώτες μέρες τησ ψυχής οταν έχει αποχωριστεί το σώμα..

Σε διάστημα δύο ημερών η ψυχή απολαύει σχετικής ελευθερίας και έχει δυνατότητα να επισκεφθεί...τόπους που της ήτα προσφιλείς στο παρελθόν, αλλά την τρίτη ημέρα μετακινείται σε άλλες σφαίρες.
Εδώ ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης απλώς επαναλαμβάνει τη διδασκαλία που η Εκκλησία ήδη γνωρίζει από τον 4ο αιώνα, όταν ο άγγελος που συνόδευσε τον Αγ. Μακάριο Αλεξανδρείας στην έρημο,…
του είπε, θέλοντας να ερμηνεύσει την επιμνημόσυνη δέηση της Εκκλησίας για τους νεκρούς την Τρίτη ημέρα μετά θάνατο:
«Όταν γίνεται η προσφορά της αναίμακτης θυσίας (μνημόσυνο στη θεία λειτουργία) στην Εκκλησία την τρίτη ημέρα, η ψυχή του κεκοιμημένου δέχεται από τον φύλακα άγγελο της ανακούφιση για τη λύπη που αισθάνεται λόγω του χωρισμού της από το σώμα… Στο διάστημα των δύο πρώτων ημερών επιτρέπεται στην ψυχή να περιπλανηθεί στον κόσμο, οπουδήποτε εκείνη επιθυμεί, με τη συντροφιά των αγγέλων που τη συνοδεύουν.
Ως εκ τούτου η ψυχή, επειδή αγαπά το σώμα, μερικές φορές περιφέρεται στο οίκημα στο οποίο το σώμα της είχε σαβανωθεί, περνώντας έτσι δύο ημέρες όπως ένα πουλί που γυρεύει τη φωλιά του. Αλλά η ενάρετη ψυχή πλανιέται σε εκείνα τα μέρη στα οποία συνήθιζε να πράττει αγαθά έργα. Την τρίτη ημέρα, Εκείνος ο Οποίος ανέστη ο Ίδιος την τρίτη ημέρα από τους νεκρούς καλεί την ψυχή του Χριστιανού να μιμηθείτη δική Του ανάσταση, να ανέλθει στους Ουρανούς όπου θα λατρεύει το Θεό όλων.»
Στην Ορθόδοξη νεκρώσιμη ακολουθία, ο Αγ. Ιωάννης ο Δαμασκηνός περιγράφει παραστατικά την κατάσταση της ψυχής η οποία, έχοντας μεν αφήσει το σώμα αλλά παραμένοντας στη γη, είναι ανίκανη να επικοινωνήσει με τους αγαπημένους της τους οποίους βλέπει: «Οίμοι, οίον αγώνα έχει η ψυχή χωριζόμενη εκ του σώματος! Οίμοι, πόσα δακρύει τότε, και ουχ υπάρχει ο ελεών αυτήν! Προς τους αγγέλους τα όμματα ρέπουσα, άπρακτα καθικετεύει προς τους ανθρώπους τας χείρας εκτείνουσα, ουκ έχει τον βοηθούντα. Διό, αγαπητοί μου αδελφοί, εννοήσαντες ημών το βραχύ της ζωής, τω μεταστάντι την ανάπαυσιν, παρά Χριστού αιτησώμεθα, και ταις ψυχαίς ημών το μέγα έλεος».
Σε γράμμα του προς τον αδελφό μιας αποθνήσκουσας γυναίκας, ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος γράφει: «Η αδελφή σου δεν θα πεθάνει. Το σώμα του ανθρώπου πεθαίνει, αλλά η προσωπικότητά του συνεχίζει να ζει. Απλώς μεταφέρεται σε μια άλλη τάξη ζωής… Δεν είναι εκείνη που θα βάλουν στον τάφο. Εκείνη βρίσκεται σε έναν άλλο τόπο όπου θα είναι θα είναι ακριβώς το ίδιο ζωντανή όσο και τώρα. Τις πρώτες ώρες και ημέρες θα βρίσκεται γύρω σου. Μόνο που δεν θα λέει τίποτα και εσύ δεν θα μπορείς να την δεις. Θα είναι όμως ακριβώς εδώ.
Να το έχεις αυτό στο νου σου. Εμείς που μένουμε πίσω θρηνούμε για τους κεκοιμημένους, όμως για εκείνους τα πράγματα είναι αμέσως πιο εύκολα. Είναι πιο ευτυχισμένοι στη νέα κατάσταση. Όσοι έχουν πεθάνει και κατόπιν επαναφέρθηκαν στο σώμα διαπίστωσαν ότι το σώμα ήταν μια πολύ στενάχωρη κατοικία. Και η αδελφή σου θα αισθάνεται έτσι. Είναι πολύ καλύτερα εκεί, και εμείς νοιώθουμε οδύνη σαν να της έχει συμβεί κάτι απίστευτα κακό! Θα μας κοιτάζει και σίγουρα θα μένει κατάπληκτη με την αντίδρασή μας».
Θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι η ανωτέρω περιγραφή των πρώτων δύο ημερών του θανάτου αποτελεί γενικό κανόνα, ο οποίος κατά κανένα τρόπο δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Πράγματι τα περισσότερα παραδείγματα από την Ορθόδοξη γραμματεία, δεν συνάδουν με αυτόν τον κανόνα, και ο λόγος είναι φανερός: οι άγιοι, μην έχοντας καμιά απολύτως προσκόλληση στα εγκόσμια και ζώντας σε διαρκή προσδοκία της αναχώρησής τους για την άλλη ζωή, δεν ελκύονται καν από τους τόπους όπου έπρατταν τα αγαθά τους έργα αλλά ξεκινούν αμέσως την άνοδο τους στους Ουρανούς.
Άλλοι, ξεκινούν την άνοδο τους πριν το τέλος των δύο ημερών για κάποιον ειδικό λόγο που μόνον η Θεία Πρόνοια γνωρίζει. Από την άλλη οι σύγχρονες «μεταθανάτιες» εμπειρίες, ατελείς καθώς είναι, ανήκουν όλες στον εξής κανόνα: η «εξωσωματική» κατάσταση αποτελεί μόνο το ξεκίνημα της αρχικής περιόδου ασώματης «περιπλάνησης» της ψυχής στους τόπους των επιγείων δεσμών της. Όμως κανείς από αυτούς τους ανθρώπους δεν έχει παραμείνει νεκρός για αρκετό χρονικό διάστημα, έστω μέχρι να συναντήσει τους αγγέλους που πρόκειται να τον συνοδεύσουν.
Οι επικριτές της Ορθόδοξης διδασκαλίας για την μετά θάνατον ζωή, θεωρούν ότι τέτοιες αποκλίσεις από το γενικό κανόνα για την μεταθανάτια εμπειρία αποδεικνύουν την ύπαρξη «αντιφάσεων» στην Ορθόδοξη διδασκαλία. Αυτοί οι επικριτές όμως είναι απλώς και μόνο προσκολλημένοι στις «κατά γράμμα» ερμηνείες. Η περιγραφή των πρώτων δύο ημερών, καθώς και των επομένων, σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί κάποια μορφή δόγματος. Είναι απλώς ένα «μοντέλο», το οποίο μάλιστα εκφράζει την πιο συνηθισμένη χρονική σειρά των εμπειριών της ψυχής μετά τον θάνατο.
Οι πολλές περιπτώσεις, τόσο στην Ορθόδοξη γραμματεία όσο και στις αναφορές σύγχρονων σχετικών εμπειριών, όπου οι νεκροί έχουν στιγμιαία εμφανιστεί στους ζωντανούς μέσα στην πρώτη ή τις δύο πρώτες ημέρες μετά το θάνατο, μερικές φορές σε όνειρα, είναι παραδείγματα που επαληθεύουν το ότι όντος η ψυχή συνήθως παραμένει κοντά στη γη για κάποια σύντομη χρονική περίοδο. Κατά την τρίτη ημέρα, και συχνά πιο πριν, η περίοδος αυτή φθάνει στο τέλος της.
Τα τελώνια
Την ώρα αυτή (την τρίτη ημέρα), η ψυχή διέρχεται από λεγεώνες πονηρών πνευμάτων που παρεμποδίζουν την πορεία της και την κατηγορούν για διάφορες αμαρτίες, στις οποίες αυτά τα ίδια την είχαν παρασύρει. Σύμφωνα με διάφορες θεϊκές αποκαλύψεις υπάρχουν είκοσι τέτοια εμπόδια, τα επονομαζόμενα «τελώνια», σε καθένα από τα οποία περνά από δοκιμασία κάθε μορφή αμαρτίας.
Η ψυχή αφού περάσει από ένα τελώνιο, συναντά το επόμενο, και μόνον αφού έχει διέλθει επιτυχώς από όλα τα τελώνια μπορεί αν συνεχίσει την πορεία της χωρίς να απορριφθεί βιαίως στη γέεννα. Το πόσο φοβεροί είναι αυτοί οι δαίμονες και τα τελώνια τους φένεται στο γεγονός ότι η ίδια η Παναγία, όταν πληροφορήθηκε από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ τον επικείμενο θάνατο Της, ικέτευσε τον Υιό Της να διασώσει την ψυχή Της από αυτούς τους δαίμονες και απαντώντας στην προσευχή Της, ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός εμφανίστηκε από τους Ουρανούς για να παραλάβει την ψυχή της Πάναγνου Μητρός Του και να την οδηγήσει στους Ουρανούς.
Φοβερή είναι πράγματι, η τρίτη ημέρα για την ψυχή του απελθόντος, και για το λόγο αυτό η ψυχή έχει ιδιαίτερη ανάγκη τότε από προσευχές για την σωτηρία της.
Σύντομα, μετά τον θάνατο, η ψυχή πράγματι βιώνει μια κρίση, τη Μερική Κρίση, ως τελική συγκεφαλαίωση του «αοράτου πολέμου» που έχει διεξαγάγει ή που απέτυχε να διεξαγάγει, στην επίγεια ζωή κατά τω πεπτωκότων πνευμάτων. Συνεχίζοντας την επιστολή του προς τον αδελφό της αποθνήσκουσας γυναίκας, ο Όσιος Θεοφάνης ο έγκλειστος γράφει: «Λίγο μετά το θάνατο, η ψυχή αρχίζει έναν αγώνα για να καταφέρει να διέλθει από τα τελώνια. Στον αγώνα της η αδελφή σου χρειάζεται βοήθεια! Θα πρέπει να στρέψεις όλη σου την προσοχή και όλη σου την αγάπη γι’ αυτήν στο πως θα την βοηθήσεις.
Πιστεύω πως η μεγαλύτερη έμπρακτη απόδειξη της αγάπης σου θα είναι να αφήσεις την φροντίδα του νεκρού της σώματος στους άλλους, να αποχωρήσεις και, μένοντας μόνος σου οπουδήποτε μπορείς, να βυθιστείς σε προσευχή για την ψυχή της, για τη νέα κατάσταση στην οποία βρίσκεται και για τις καινούριες, απροσδόκητες ανάγκες της. Συνέχισε την ακατάπαυστη ικεσία σου στον Θεό για έξι εβδομάδες και περισσότερο. Όταν πέθανε η Οσία Θεοδώρα, το σακούλι από το οποίο πήραν χρυσό οι άγγελοι για να τη γλιτώσουν από τα τελώνια ήταν οι προσευχές του πνευματικού της πατέρα. Έτσι θα γίνει και με τις δικές σου προσευχές. Μην παραλείψεις να κάνεις όσα σου είπα. Αυτό είναι η πραγματική αγάπη.»
Το «σακούλι» από το οποίο πήραν «χρυσό» οι άγγελοι και «εξόφλησαν τα χρέη» της Οσίας Θεοδώρας στα τελώνια έχει συχνά παρανοηθεί από κάποιους επικριτές της Ορθόδοξης διδασκαλίας. Μερικές φορές συγκρίνεται με τη λατινική έννοια του «πλεονάσματος χάριτος» των αγίων. Στην περίπτωση αυτή, τέτοιοι επικριτές ερμηνεύουν κατά γράμμα τα Ορθόδοξα κείμενα. Σε τίποτε άλλο δεν αναφέρεται το παραπάνω απόσπασμα παρά στις προσευχές της Εκκλησίας για τους αναπαυθέντες και ειδικότερα στις προσευχές ενός αγίου ανθρώπου και πνευματικού πατέρα. Είναι σχεδόν περιττό να πούμε ότι όλες αυτές οι περιγραφές έχουν μεταφυσική έννοια.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία θεωρεί τη διδασκαλία περί τελωνίων τόσο σημαντική, ώστε έχει συμπεριλάβει σχετικές αναφορές σε πολλές από τις ακολουθίες της, μερικές εκ των οποίων αναφέρονται στο κεφάλαιο περί τελωνίων. Ειδικότερα, η Εκκλησία θεωρεί ιδιαιτέρως απαραίτητο να συνοδεύει με αυτήν τη διδασκαλία κάθε τέκνο της που αποθνήσκει. Στον «Κανόνα για την Αναχώρηση της Ψυχής», που διαβάζεται από τον ιερέα στο νεκρικό κρεβάτι κάθε πιστού, υπάρχουν τα παρακάτω τροπάρια:
«Καθώς φεύγω από τη γη, αξίωσέ με να διέλθω ανεμπόδιστα από τον άρχοντα του αέρα, το διώκτη και βασανιστή, εκείνον που ως άδικος ανακριτής στέκεται πάνω στους φοβερούς δρόμους». (4η Ωδή)
«Ω Πανένδοξε Θεοτόκε, οδήγησέ με εις τους Ουρανούς, στα ιερά και πολύτιμα χέρια των αγίων αγγέλων ώστε, προστατευμένος μέσα στα φτερά τους, να μην αντικρύσω τη ρυπαρή, αποκρουστική και σκοτεινή μορφή των δαιμόνων». (6η Ωδή)
«Ω Αγία Θεοτόκε, Εσύ η Οποία γέννησες τον Παντοδύναμο Κύριο, απομάκρυνε από εμένα τον άρχοντα των φοβερών τελωνίων, τον κυβερνήτη του κόσμου, όταν φθάσει η στιγμή του θανάτου μου, ώστε να Σε δοξολογώ αιωνίως». (8η Ωδή)
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα λόγια της Εκκλησίας προετοιμάζουν τον αποθνήσκοντα Ορθόδοξο Χριστιανό για τις δοκιμασίες που θα συναντήσει μπροστά του.
Οι σαράντα ημέρες
Κατόπιν, έχοντας επιτυχώς διέλθει από τα τελώνια και υποκλιθεί βαθιά ενώπιον του Θεού, η ψυχή για διάστημα τριάντα επτά επιπλέον ημερών επισκέπτεται τις
ουράνιες κατοικίες και τις αβύσσους της κολάσεως, μη γνωρίζοντας ακόμα που θα παραμείνει, και μόνον την τεσσαρακοστή ημέρα καθορίζεται η θέση στην οποία θα βρίσκεται μέχρι την ανάσταση των νεκρών.
Σίγουρα δεν είναι παράξενο ότι η ψυχή, έχοντας διέλθει από τα τελώνια και παύσει μια για πάντα κάθε σχέση με τα επίγεια, εισάγεται στον αληθινά άλλο κόσμο, σε ένα τμήμα του οποίου θα παραμείνει αιωνίως.
Σύμφωνα με την αποκάλυψη του Αγγέλου στον Αγ. Μακάριο Αλεξανδρείας, η ειδική επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των απελθόντων την ένατη ημέρα μετά τον θάνατο (πέραν του γενικού συμβολισμού των εννέα αγγελικών ταγμάτων) πραγματοποιείται επειδή μέχρι τότε παρουσιάζονται στην ψυχή τα θαυμάσια του Παραδείσου, και μόνον κατόπιν αυτού, για το υπόλοιπο των σαράντα ημερών, της παρουσιάζονται τα μαρτύρια και τα φρικτά της κολάσεως, πριν τοποθετηθεί την τεσσαρακοστή ημέρα στη θέση στην οποία θα αναμένει την ανάσταση των νεκρών και την Τελική Κρίση.
Θα πρέπει και πάλι να τονίσουμε ότι οι αναφερόμενοι αριθμοί αποτελούν γενικό κανόνα ή «μοντέλο» της μεταθανάτιας πραγματικότητας, και αναμφισβήτητα δεν ολοκληρώνουν όλες οι ψυχές των απελθόντων την πορεία τους ακριβώς σύμφωνα με τον «κανόνα». Γνωρίζουμε σαφώς ότι η Οσία Θεοδώρα, στην πραγματικότητα, ολοκλήρωσε το «γύρο της κολάσεως» ακριβώς την τεσσαρακοστή ημέρα, σύμφωνα με τη γήινη μέτρηση του χρόνου.
Η κατάσταση των ψυχών μέχρι την Τελική Κρίση
Μερικές ψυχές βρίσκονται (μετά τις σαράντα ημέρες) σε μια κατάσταση πρόγευσης της αιώνιας αγαλλίασης και μακαριότητας, ενώ άλλες σε μια κατάσταση τρόμου εξαιτίας των αιωνίων μαρτυρίων τα οποία θα υποστούν πλήρως μετά την Τελική Κρίση. Μέχρι τότε εξακολουθεί να υπάρχει δυνατότητα αλλαγής της κατάστασής τους, ιδιαιτέρως μέσω της υπέρ αυτών προσφοράς της Αναίμακτης Θυσίας (μνημόσυνο στη Θεία Λειτουργία), και παρομοίως μέσω άλλων προσευχών.
Τα οφέλη της προσευχής, τόσο της κοινής όσο και της ατομικής για τις ψυχές που βρίσκονται στην κόλαση, έχουν περιγραφεί σε πολλούς βίους Αγίων και ασκητών καθώς και σε Πατερικά κείμενα. Στο βίο της μάρτυρος του 3ου αιώνα Περπετούας, για παράδειγμα, διαβάζουμε ότι η κατάσταση της ψυχής του αδελφού της Δημοκράτη της αποκαλύφθηκα με την εικόνα μιας στέρνας γεμάτης νερό, η οποία ήταν όμως τόσο ψηλά που δεν μπορούσε να τη φτάσει από τον ρυπαρό, καυτό τόπο όπου ήταν περιορισμένος.
Χάρη στην ολόθερμη προσευχή της Περπετούας επί μία ολόκληρη ημέρα και νύχτα ο Δημοκράτης έφτασε τη στέρνα και τον είδε να βρίσκεται σε έναν φωτεινό τόπο. Από αυτό η Περπετούα κατάλαβε ότι ο αδελφός της είχε απελευθερωθεί από τα δεινά της κολάσεως.
Στο βίο μιας ασκήτριας που πέθανε μόλις τον 20ο αιώνα αναφέρεται μια παρόμοια περίπτωση. Πρόκειται για τη Οσία Αθανασία (Αναστασία Λογκάτσεβα), πνευματική θυγατέρα του Οσίου Σεραφείμ του Σάρωφ. Όπως διαβάζουμε στο βίο της: «Η Αναστασία είχε έναν αδελφό που τον έλεγαν Παύλο. Ο Παύλος κάποτε ήταν μεθυσμένος και κρεμάστηκε. Κι η Αναστασία αποφάσισε να προσευχηθεί πολύ για τον αδελφό της.
Μετά το θάνατο του, η Αναστασία πήγε στο μοναστήρι Ντιβέγιεβο, του Οσίου Σεραφείμ, για να μάθει τι ακριβώς έπρεπε να κάνει, ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση του αδελφού της, ο οποίος έδωσε τέλος στη ζωή του με τρόπο δυσσεβή και ατιμωτικό… Ήθελε να συναντήσει την Πελαγία Ιβάνοβνα και να ζητήσει τη συμβουλή της… Η Αναστασία επισκέφθηκε την Πελαγία. Εκείνη της είπε να κλειστεί στο κελί της σαράντα μέρες, να προσευχηθεί και να νηστέψει για τον αδελφό της και κάθε μέρα να λέει εκατόν πενήντα φορές: «Υπεραγία Θεοτόκε, ανάπαυσον τον δούλον σου.»
Όταν συμπληρώθηκαν οι σαράντα ημέρες, η Αναστασία είδε ένα όραμα. Βρέθηκε μπροστά σε μία άβυσσο. Στο βάθος της ήταν ένας βράχος από αίμα. Πάνω στο βράχο κείτονταν δύο άνδρες με σιδερένιες αλυσίδες στο λαιμό τους. Ο ένας ήταν ο αδελφός της.
Η Αναστασία διηγήθηκε το όραμα στην Πελαγία και κείνη της είπε να συνεχίσει την νηστεία και την προσευχή.
Τελείωσαν κι άλλες σαράντα ημέρες με νηστεία και προσευχή κι η Αναστασία είδε το ίδιο όραμα. Η ίδια άβυσσος κι ο βράχος πάνω στον οποίο βρίσκονταν οι δύο άνδρες με αλυσίδες στο λαιμό τους. Αυτή τη φορά όμως ο αδελφός της ήταν όρθιος. Περπατούσε πάνω στο βράχο, έπεφτε και ξανασηκωνόταν. Οι αλυσίδες ήταν ακόμα στο λαιμό του.
Η Πελαγία Ιβάνοβνα, στην οποία κατέφυγε και πάλι η Αναστασία, της είπε να επαναλάβει την ίδια άσκηση για Τρίτη φορά.
Όταν τελείωσε και το τρίτο σαρανταήμερο της νηστείας και της προσευχής, η Αναστασία ξαναείδε το ίδιο όραμα. Η ίδια άβυσσος, ο ίδιος βράχος. Τώρα όμως πάνω στο βράχο ήταν μόνο ένας άνδρας, αγνωστός της. Ο αδελφός της είχε απελευθερωθεί από τα δεσμά. Δε φαίνονταν πουθενά. Ο άγνωστος άνδρας ακούστηκε να λέει: «Είσαι τυχερός εσύ. Έχεις πολύ ισχυρούς μεσίτες στη γη.»
Η Αναστασία ανέφερε στην Πελαγία Ιβάνοβνα το τρίτο όραμά της και εκείνη της απάντησε:
«Ο αδελφός σου λυτρώθηκε από τα βάσανα. Δεν μπήκε όμως στη μακαριότητα του Παραδείσου.»
Πολλά παρόμοια περιστατικά αναφέρονται σε βίους Ορθοδόξων Αγίων και ασκητών. Σε περίπτωση που κάποιος έχει την τάση να ερμηνεύει κατά γράμμα τέτοια οράματα, ίσως θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι βεβαίως οι εικόνες με τις οποίες εμφανίζονται τέτοια οράματα, συνήθως σε όνειρα, δεν «φωτογραφίζουν» κατ’ ανάγκη τον τρόπο ύπαρξης της ψυχής μετά τον θάνατο. Πρόκειται περισσότερο για εικόνες οι οποίες μεταβιβάζουν την πνευματική αλήθεια της βελτιώσεως της καταστάσεως της ψυχής στον άλλο κόσμο χάρη στις προσευχές εκείνων που παραμένουν στον κόσμο τούτο.

Από το βιβλίο του π. Σεραφείμ Ρόουζ – Οι πρώτες δύο ημέρες μ
ετά το θάνατο